Fabian Demicoli

White Paper ghall-Bierah u mhux ghall-ghada

L-ERA
Diga’ ghidt li l-ERA, l-Employment Relations Act,
propost mill-Ministru Dr. Lawrence Gonzi, hu bad news ghall-proprjetarji
tan-negozji z-zghar u ghal dawk kollha li jahdmu ghal rashom. L-aghar li marru
b’dawn il-proposti huma n-negozji tal-familja. Aktar minn 90% tal-intraprizi
Maltin huma intraprizi fejn jahdmu aktar minn membru wiehed tal-familja. Fl-ERA
m’hemm xejn favurihom. M’hemm xejn favur min jahdem ghal rasu. M’hemm xejn
ghall-intraprizi Maltin li ma jhaddmux aktar minn 10 minn nies. Addio l-kliem
dwar politika favur in-negozji z-zghar. Addio l-kliem favur ic-Charter
tan-Negozji z-Zghar tal-Unjoni Ewropea. Addio il-kliem sabih favur
il-familja.

 


Bil-kemm nixfet il-linka tal-Budget speech bil-kliem sabih
favur iz-zghar. Gejna ghall-White Paper. Il-kuncetti u l-principji li tfasslet
fuqhom din il-White Paper huma tal-bierah. Taz-zmien meta fuq naha ghandek
il-principal u fuq in-naha l-ohra ghandek il-haddiem. Qieshom dawk li kitbuha
qatt ma semghu fl-organizazzjoni l-gdida tax-xoghol, li qed tifrex anke
f’pajjizna b’pass mghaggel. Fl-organizazzjoni l-gdida fuq il-post tax-xoghol din
id-distinzjoni antika bejn “huma” u “ahna” qed tisfuma. Illum f’numru dejjem
jikber ta’ postijiet tax-xoghol id-distinzjoni l-antika ma tantx ghada tghodd
ghax hafna minn dawn il-postijet tax-xoghol il-godda l-aktar dawk li joffru
servizzi, nitkellmu lkoll bhala “ahna”. It-tajjeb jew hazin li jolqot il-post
tax-xoghol jolqotna lkoll. Din hi it-tendenza llum fl-ekonomiji l-godda. Dan hu
l-ghada, li anke f’pajjizna diga’ qieghed maghna.

L-intrapriza
l-ewwel
L-interess li intrapriza tibqa’ tikkompeti u tiffacja l-kompetizzjoni
“head on” b’aktar efficjenza fl-uzu tar-rizorsi disponibbli ghaliha, hi ta’
kulhadd fl-intrapriza moderna. M’hemmx aktar xi “big brother” li jigri x’jigri
fis-suq, izzomm il-post tax-xoghol ghaddej. F’Malta ghadd ghandna xi postijiet
ewlenin fejn jaqa’ jew ma jaqax is-suq, taqla’ jew ma taqlax l-intrapriza kollox
jibqa’ ghaddej ghax hemm xi hadd iehor li jaghmel tajjeb ghall-pagi u ghat-telf.
Izda f’ekonomija fejn aktar u aktar intraprizi huma tal-privat jew privatizzati
u li jridu mis-sahha tal-kompetizzjoni taghhom fuq is-suq, dawn il-kazi ser
ikunu rari jew jisparixxu ghal kollox. Anke fis-settur pubbliku, aktar ma tidhol
il-kuxjenza li l-hlasijiet isiru ghas spejjez tat-tax payer, u aktar mat-tax
payer jitghallem jirribella kontra tassazzjoni qawwija li tohodlu dejjem aktar
mill-flus li jaqla’ b’xogholu aktar tidhol il-htiega li l-hlas irid isir skond
benchmarks ta’ produttivita’. Aktar ma’ f’Malta wkoll nifhmu lkoll dan jkun
ahjar ghalina lkoll.

Mhux vera li f’ekonomija amministrata sewwa u fejn
l-efficenza u l-kompettitivita’ tirrenja ma jkunx hawn aktar sigurezza ta’
impjieg. Is-sigurezza tigi mill-efficjenza. U mhux veru li jkun hawn aktar biza’
ta’ qaghad. Din il-biza’ tiddependi mill-istrutturi li jkollna fil-pajjiz.
F’pajjiz fejn l-istrutturar tal-ekonomija hi kontinwa, l-opportunitajiet godda
jinholqu l-hin kollu u s-sistema toffri opportunita’ lill-haddiema li waqt
perjodu ta’ trasferiment minn job ghal iehor, jkun hemm skemi ta’ tahrig u ta’
hlas li jizguraw li l-hajja tax-xoghol tkun kontiwa u li l-familja ma tbghatix.
Li qed isir hazin f’pajjizna llum hu li qed tizzeffen fin-nofs il-kelma
strutturar bhala skuza ghat-telf u ghat-theddida lill-impjiegi meta dan mhux
vera. F’pajjizna mhux vera li qed isir strutturar bis-serjeta’. Strutturar serju
jfisser jintilef impjieg u jinholqu tnejn fuq mhedda relattivament qasira ta’
zmien. U l-pajjiz ikollu sistemi li waqt il-perjodu ta’ transazzjoni l-pajjiz
ikollu sistemi li bihom il-haddiem ma jbghatix telf ta’ qlieh waqt li jkun qed
jigi mharreg ghall-impjieg il-gdid. Hu l-pajjiz li jrid jaghmel is-sistemi
adatti li jizguraw l-ewwel u qabel kollox li pajjizna ma jitlef l-ebda
opportunita’ li jzid ix-xoghol u jkattar il-gid. Il-mutur ta’ dan kollu hu
l-investiment. Aktar u aktar dan l-investiment illum gej mill-imprendituri
z-zghar. F’dan l-isfond il-ligi tal-ERA tfalli.

Idejat godda
Kull
sistema li tahseb li bir-regolament u bil-pizijiet zejda fuq l-investitur ser
issahhah ix-xoghol hi sistema zbaljata. Hi sistema tal-bierah. Tal-lum jimmiraw
lejn l-intrapriza. Tal-lum jimmiraw lejn opportunitajiet. Tal-lum jimmiraw lejn
it-tkattir tal-gid. Tal-lum jimmiraw lejn l-efficjenza fl-uzu tar-rizorsi.
Tal-lum jimmiraw biex joholqu dawk l-istrutturi fejn l-investitur iz-zghir
jista’ jimrah u jikber u jhaddem. Tal-lum jaraw li n-negozju tal-familja jkollu
l-vantaggi kollha possibbli. Tal-lum jaraw li l-haddiema mhux biss jahdmu izda
jkollhom l-opportunitajiet kollha li jithargu kontinwament u li jakkumulaw
skills li jaghmlu “employable” ghomorhom kollu. Tal-lum jimmiraw lejn
il-familja, l-familja tal-principal u l-familja tal-impjegat. Tal-lum jizguraw
li lkoll nahdmu biex nghixu ahjar u ngawdu l-familja taghna flimkien f’jum
wiehed ta’ lanqas darba fil-gimgha. Fuq dawn il-kriterji kollha l-White Paper
tfalli.

Bl-ERA l-gvern qed jitlef opportunita’ li jaghmel xi haga
verament gdida. Fiha hafna tajjeb mhux le. Izda titlef hafna ghaliex min
fassalha ma kellux il-kuragg ihares ‘il quddiem. Lejn x’inhuma l-htigijiet
tal-intrapriza ghada. Lejn x’ghandu jsir biex ikun assigurat aktar xoghol ghal
ghada. Lejn x’ghandu jsir biex Malta tkun tista’ verament tikkompeti f’suq
wiehed kbir Ewropej meta jaqghu s-salvagwardji li llum jsostnu hafna intraprizi
Maltin. Dan hu li jinkwetani l-aktar illum, Ministeru wiehed b’idejat mod u
l-iehor b’idejat ohra. Wiehed ihares ‘il quddiem u l-iehor lura. U suppost li
d-direzzjoni hi ‘l quddiem. Zghar wisq f’Malta biex ma ngharfux x’irridu u ma
nfasslux flimkien l-istrategija li twassalna fejn irridu ahna
flimkien.

L-IRA
L-IRA hi l-Industrial Relations Act. Din ilha ma
tinbidel mill-1976 ‘l hawn. Dak inhar saru bidliet fuq dak li kien jezisti qabel
li politikament setghu ghamlu sens ghac-cirkostanzi li kienu jezistu dak inhar
hekk kif l-ekonomija Maltija kienet hierga mid-dominanza tal-Bazi Ingliza
f’Malta ghall-ekonomija differenti fejn il-gvern kellu hafna poter u sehem qawwi
fl-izvillup.

Izda mill-1976 ‘l hawn l-affarijiet inbidlu hafna.
Ghaddejna minn zminijiet koroh hafna. Hafna minna jiftakru l-inkwiet kbir
tal-bidu tat-tmenijiet ta’ wara l-Elezzjonijiet l-1987 u problemi ohrajn li
nholqu f’dawn l-ahhar snin. Is-soluzzjonijiet dejjem fl-ahhar instaghbu. Izda
mhux ghax il-ligijiet tax-xoghol kienu tabin. Anzi, aktarx kif jghidu l-Inglizi
“in spite of them”. Pero’ xorta wahda ma kellniex il-hila nibdluhom. Ghax wahda
mis-sahtiet ta’ dan il-pajjiz hu li m’ghandniex hila naggornaw il-ligijiet b’mod
efficjenti u minghajr tikitrakki. Lanqas nibdlu triq go rahal m’ghandna hila
minghajr hafna argumenti u hafna hoss. Ahseb u ara meta nigu biex nibdlu
l-affarijiet il-kbar. Pero’ dan hu nuqqas li jcekkinna bhala nazzjoni.

Issa ghandna ic-cans li nibdlu. Il-proposti tal-White Paper fihom hafna
affarijiet li m’humiex tajbin. L-ERA tista’ tkun hafna ahjar. L-IRA hi aghar.
Min fassalha ghadu jghix fi zmien Charles Dickens u jahseb li Oliver Twist ghadu
maghna. Id-definizjoni ta’ x’inhu konflit u dispute fuq il-post tax-xoghol,
x’mekkanizmu nehtiegu biex nirrisolvu l-inkwiet, huma kollha qodma. Postijiet
tax-xoghol immexxija mis-sid stess u l-organizazzjonijiet li jirrapprezentawhom
baqghu mhux rikonoxxuti. Sidien zghar li jinghaqdu flimkien biex jiddefendu
l-ghexien taghhom huma mcahhda mid-drittijiet li l-haddiema ilhom li akkwistaw
hamsin sena. Il-GRTU ilha mill-1993 tinsisti li l-IRA ghandha tinbidel biex
sitwazzjoni ta’ xoghol rikonoxxuta mill-ligi ma tkunx biss dik fejn hemm
principal li johrog il-paga kull hmistax jew xahar u haddiema li jircivieha.
Il-GRTU talbet li jkun rikonoxxut ukoll li haddiema awtonomi dawk li jahdmu ghal
rashom u wkoll ihaddmu ohrajn maghhom bhal per ezempju id-distributturi tal-gas
u ohrajn bhalhom fejn m’hemmx paga fissa izda hemm hlas li jrid jinqala’ wara li
jinqatghu l-ispejjez u fejn ix-xoghol jiddependi minn sid wiehed li mieghu
jintlahaq ftehim kuntrattwali (kollettiv), ukoll ikunu rikonoxxuti bhala
haddiema u s-sitwazzjoni taghhom bhala “employment” ghat-termini tal-ligi.
Il-GRTU talbet li dawk li jahdmu ghal rashom ukoll ikunu jistghu jgawdu
mill-protezzjoni li ghandhom haddiema ohra u li meta flimkien jiehu azzjoni biex
jiddefendu l-ghixien taghhom huma u l-organizazzjoni li tirrapprezenthom ma
jitpoggewx fi stat ta’ ksur tal-ligi. Il-GRTU fl-1995 fasslet u pprezentat
proposti konkreti biex il-gvern jirrikonoxxi li l-organizazzjoni tax-xoghol
f’pajjizna tbidlet.

Iz-zewg partiti politici ewlenin f’pajjizna t-tnejn
weghdu li l-ligi ser tinbidel biex is-self employed ta’ pajjizna ma jibqghux
sotto privileggati. Izda haga tal-ghageb. Qiesu ma tkellem hadd. Dawk kollha
fil-Ministeru ghall-Politika Socjali li tkellimna maghhom, qieshom jghixu
f’pajjiz iehor. Kull politiku li pogga fuq is-siggu ta’ Ministru tal-Politika
Socjali jaf b’dawn il-proposti. F’kull laqgha li kellna ma’ Ministru jew Prim
Ministru jew Kap tal-Opozzizzjoni jew xi rapprezentant tal-ILO, li jigi jzurna,
dejjem naghmlu l-istess proposti. Izda haga tal-ghageb jibqa’ ma jsir xejn.
Tohrog White Paper u nergghu ma naraw xejn. 24,000 intrapriza f’Malta huma micro
enterprises, intraprizi li ma jhaddmux aktar minn 10 minn nies. Il-maggoranza
assoluta taghhom ma jhaddmux aktar minn tlieta minn nies. Dawn kollha jridu
d-dritt li meta jinghaqdu flimkien biex jiddefendu l-interessi taghhom u
l-ghixien taghhom kontra mposizzjonijiet u kundizzjonijiet li jgheddulhom
hobzhom, huma wkoll ikollhom id-dritt li jiehdu azzjoni bil-privileggi kollha li
taghti l-ligi. Illum dan id-dritt ma jezistix u gvern li jiftahar tant li hu
tarka tas-self employed ma jistax jahrab milli jsib soluzzjoni ghal din
il-problema. Il-Ministru Gonzi ghal darba ohra qed
jizgicca.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).