Fabian Demicoli

Wasal Budget 2003

Lejn iz-Zghir
Issa ilna mill-Budget l-iehor nisimghu li
l-gvern jrid jghin lin-negozji z-zghar. Li hadu zgur kien it-Tax Compliance
Unit, aktar kontijiet ta’ taxxi, aktar penalitajiet bla sens taht il-ligi
esageratament iebsa tal-VAT u kontinwazzjoni tal-kampanja fuq certi programmi
fuq ir-radjijiet li jpingu lil min hu bin-negozju f’dawl ikrah.

Issa gej
Budget iehor. U waslet wkoll is-sena decissiva tar-Referendum u tal-Ellezzjoni.
Naraw. Il-GRTU ghal darb’ohra qed tipprezenta’ pakkett ta’ proposti lil Ministru
tal-Finanzi, l-Onorevoli John Dalli bit-tama li din s-sena bis-serjeta jibda
jonora il-commitment li ghamel il-gvern Malti meta endorsja ic-Charter
tan-Negozji z-Zghar.

S-issa kellna hafna paroli. Il-Budget tas-sena
l-ohra suppost li kien il-Budget ghan-negozji z-zghar. Fil-fatt ma kien xejn min
dan. Il-proposti tal-GRTU biex jagevolaw lin-negozji z-zghar u li hadu lil GRTU
xhur shah ta’ konsultazzjonijiet baqghu fuq l-ixkaffa. Naraw din is-sena
x’direzzjoniser jiehu l-Budget.

Proposti
Il-qafas ewlieni tal-proposti
tal-GRTU hu c-Charter tan-negozji z-zghar. Il-GRTU ghalhekk qed tipproponi li
l-Ministru jdahhal incentivi biex verament isostni lil entrepreneur zghir Malti
billi jkun mhgejjun biex ikollu kapitali u krediti li verament jghinuh biex
jahdem u jkabbar.

Dawn huma xu uhud mill-proposti tal-GRTU u li s-sidien
tan-negozji z-zghar jridu jkunu mplimentati b’effett mis-sena
d-diehla:

Turizmu
 Il-Gvern jaghti ncentivi billi jitnaqqsu
c-charges u hlasijiet ohra lit-Tour Operators li jgibu t-turisti ghal granet
aktar mill-minimu stabillit.

 Jigi studjat bir-reqqa l-ammont globali
ta` pizijiet fiskali u charges ohra li hu mghobbi bihom il-pakket turistiku
Malti u jidhlu mizuri biex isir tnaqqis adekwat b’kumpens ghat-tnehhija
tat-TOSS.

 Il-Gvern jitlob assigurazzjoni mill-MIA li ghall-perijodu
ta` tlett snin ma jgholewx ic-charges ta` l-Ajruport Internazzjonali ta` Malta u
min imexxi jikkoncentra fuq pjan li jnaqqas drastikament l-excess capacity li
ghandu u johloq incentivi godda biex jattira aktar xoghol lejn Malta.


Ir-rata ta` 5% VAT ghandha titnehha u tidhol minflokha rata fissa per bed. Din
biex titnehha diskrimazzjoni li tezisti bejn tassazzjoni fuq servizzi nterni
fl-istabbilimenti ta` akkomodazzjoni turistika u servizzi ohra kompetittivi li
jinghataw minn service providers li ma jaghmlux parti minn stabbilimenti ta`
akkomodazzjoni.

VAT
 Il-VAT kif inhi mhaddma llum hija ta’
disincentiva kbira lill-intraprizi li ghandhom economic value added gholi, li hu
tant importanti biex il-GDP tal-pajjiz jibqa joghla b’rata li ssostni n-nefqa
pubblika kif progettata mill-Gvern. Il-Gvern ghalhekk irid johloq incentiva
lill-intraprizi fejn l-impatt tal-VAT imhallsa fuq il-profitti globali ta`
l-intrapriza huma qawwijin.

 Hlas ta` refund fi zmien 30 jum:
Il-proposta tal-GRTU tas-sena l-ohra ma gietx imwettqa tajjeb ghalhekk ghandha
tkun mibdula u tkun tapplika ghan-negozji irrespittivament mit-turnover u
min-numru ta’ mpjiegi. Kif ghamilha l-Gvern din is-sena saret ghalxejn ghax hadd
ma gawda minnha. Ghalhekk li l-GRTU trid bidla.

 Jinghata ncentiv biex
min ghandu labour content gholi u juza aktar il-lavur Malti biex johloq
il-prodott jew servizz finali jkollu l-istess vantagg ta` refund bhal ma ghandu
min ikollu jhallas il-VAT fuq id-dhul ewlieni kollu. Il-GRTU ssostni l-proposta
taghha li ntraprizi fejn in-nefqa principali taghhom hija fuq pagi ta` haddiema
(35%+) ghandu jinghata lilhom b’kumpens ekwivalenti ghal dak li jinghata net
lill-intraprizi ohra li jgawdu minn 15% VAT refund fuq l-ispejjez ewlenin
taghhom li huma materjali u mhux pagi.

 Titnehha d-diskrimanzjoni li
ghandhom resellers bhal ma huma d-distributuri tal-Gas li qed jigu kostretti
jhallsu VAT fuq il-qliegh taghhom meta huma jhallsu l-income tax bhala t-taxxa
applikabbli u ghalhekk qed ikunu intaxxati doppji. Dawn is-setturi qed ikunu
klassifikati bhala “distributuri” meta fil-fatt dawn huma “retailers”.


Ghandha tiddahhal sistema ta` VAT Credit Rating biex x’hin tigi ghall-infurzar
tal-hlasijiet u l-imposizzjoni ta` penali, s-sistema ma tibqax rigida kif inhi
b’dannu ghall-intraprizi zghar li jkollhom zminijiet bi problemi ta` cashflow.
Ghandha tithaddem Point-System biex min ikun dejjem regulari meta mbaghad ikollu
problemi jinghata vantagg fuq min ikun f’sitwazzjoni negattiva fuq l-istess
skeda ta` punti.

 Ghandha ssir riforma tar-regim ta` penali applikabbli
fuq in-negozji z-zghar ghaliex dawn huma ghal kollox irrazzjonali u jikkonflingu
bil-kbir mal-principji li jaccetta l-Gvern taht ic-Charter tan-Negozji
z-Zghar.

 Ghandha tithaddem sistema ragjonata ta` set offs ta` VAT bejn
kumpaniji u negozji li jaghmlu parti mill-istess grupp.

 Il-VAT fuq
il-xiri ta` deheb bhala materja prima ghandha titnehha. Inkella ghandu jintlahaq
xi arrangament iehor biex ma jkunx hemm flus kbar maqbudin, u tinholoq problema
ta` cashflow. Dan meta hafna drabi l-manifattura fuq il-prodott hi anqas minn
15% tal-materja prima. Ghandha tkun kkunsidrata li tiddahhal is-sistema li
tintuza fl-Italja fil-prezent, fejn ma tithallasx VAT fuq il-materja
prima.

Red-Tape
 Il-Gvern ghandu jesigi li qabel ma jiddahhlu regoli
godda, min hu responsabbli ghandu jipprezenta rappport tal-impatt ekonomiku
kummercjali u amministrattiv.

Hallmark
 Ghandha titnehha s-sistema
arkajka li tezisti llum fis-settur tal-produzzjoni u mportazzjoni ta’ deheb u
gojjellerija u tidhol minflokha s-sistema preferuta mill-maggoranza assoluta
tan-negozji fis-settur tad-deheb u gojjellerija fejn:

 Il-prodott
impurtat irid ikollu il-metal and finesse (purtiy) mark

 Prodotti
mahduma lokalment irid ikollhom il-markers mark kif ukoll il-finesse mark.
Il-manifatturi approvati ikollhom id-dritt li jaghmlu il-hallmark huma stess.
Il-konslu jibqa jaghmel il-marka meta l-produttur jaghzel hekk. Produttur lokali
jkollu wkoll l-ghazla li jaghmel il-marka ghand hallmarkers approvati


Id-Dwana m’ghandhiex taghmel aktar verifika fuq kull prodott izda ghandha
tithaddem sistema ta` Market Surveillance

 Il-konslu ghandu jiehu
l-funzjoni tar-regolatur ta` dan is-settur u titnaqqas u titnehhielu l-funzjoni
li ghandu llum li m’ghadhiex iktar applikabbli ghal kundizzjonijiet ta` suq
hieles

Fuel Taxes
 Li l-Enemalta ccaqlaq il-prezzijiet skond
is-suq internazzjonali mhix gusta. L-awtoritajiet fiskali jigbru 59% fuq
il-petrol u 43% fuq id-diesel u ghalhekk ghandu jkun hemm sistema fejn il-livell
tat-taxxi jkunu fuq skala flessibli ‘l fuq u l-isfel skond ic-caqlieq
fil-prezzijiet internazzjonali u dan biex terga tidhol stabbilita`
fil-prezzijiet fuq perjodu ta` mill-anqas sitt xhur jekk mhux sena.

Nefqa Pubblika
 Il-Gvern ghandu jdahhal sistema ta` compliance unit
fuq id-Dipartimenti u l-Entitajiet Pubblici kollha biex tizgura li l-Kapijiet
tad-Dipartimenti u c-Chairmen tal-Korporazzjonijiet ikunu qed jipproponu mizuri
li huma adekwati u li jahsbu sewwa fl-impatt finanzjarju u l-commitment li jkunu
jehtiegu biex jitwettqu u wkoll biex ikun assigurat li l-kuntratti kollha jimxu
skond l-obbligazzjonijiet miftehma u ppjanati. Kapijiet ta` Dipartimenti u
Bordijiet ta` Korporazzjonijiet u Awtoritajiet ghandhom ikunu suggetti
ghall-investigazzjoni ta` din il-Compliance Unit li jkollha l-poter ukoll li
timponi nvestigazzjonijiet u mezzi dixxiplinarji.

Part-Timers

Ghandha titfassal “an all inclusive Minimum Wage Rate” ghall-part-timers biex
sid ta` negozju jkun jista` jhallas rata wahda li tkun tinkorpora l-extras
l-ohra kollha taht il-ligi tax-xoghol bhal ma huma bonus, leave, etc. Is-sistema
tal-lum hi komplikata wisq ghan-negozji z-zghar.

Penzjonijiet

Il-gvern ghandu b’effett minn din is-sena jibda jnehhi d-diskriminazzjonijiet li
qed ibaghtu minhom s-self employed taht l-Iskema Nazzjonali tal-Penzjonijiet.
Eluf ta’ penzjonanti li kienu self employed kuntrarjament ghal penzjonanti li
kienu haddiema bil-paga, qatt ma gawdew minn revizzjoni tal-penzjoni taghhom
ghaliex il-Gvern qatt ma rabat il-penzjoni tal-irtirar taghhom mas- salarju
ekwivalenti fic-Civil kif ilha titlob il-GRTU. Il-GRTU tistenna li mis-sena
d-diehla din id-diskriminazzjoni tibda tittaffa.

 Id-dhul li fuqu tkun
stabbilita l-penzjoni tas-self employed tinhadem b’mod differenti u
diskriminatorju ghas-self employed b’paragun ma’ kontributuri socjali ohra.
Il-GRTU titlob li mis-sena d-diehla, issa li s-self employed qed ihallsu
kontribuzzjoni socjali ta’ 15% fuq id-dhul taghhom, li huma wkoll igawdu
mis-sistema ta’ stima ta’ dhul ahhari ghal skop ta’ penzjoni fuq medja ta’
l-ahjar tlett snin mill-ahhar ghaxar snin u mhux kif inhi illum.

Banek
Kummercjali
 Il-GRTU qed tipproponi li ghandha tinbidel il-ligi biex Bank
Kummercjali dominanti jkun obbligat li proporzjon adekwat tal-facilitajiet ta’
kreditu disponibbli jitwarrbu ghall-uzu uniku ta’ finanzjament lill-intraprizi
micro u zghar u li dawn il-facilitajiet jinghataw imghax agevolat.

Patt
Nazzjonali
 Il-GRTU qed tinsisti li l-imsiehba socjali ghandhom jaqblu fuq
miri bhal ma hija rata ta` inflazzjoni u r-rata ta` tkattir tal-prodott
nazzjonali u jinholoq il-mekkanizmu biex il-partijiet socjali jwettqu dak li
kienu ntrabtu mieghu billi jaraw li l-proposti kollha taghhom ikunu konformi
mal-miri miftehma. Ma` dan il-patt jintrabat il-Gvern biex tinqata s-sitema li
barra l-mizuri tal-Budget jithabbru wkoll matul is-sena hafna mizuri ohra
mill-Gvern centrali u mill-Korporazzjonijiet u Awtoritajiet li effetivament
icahhdu t-twettieq ta` dawn il-miri.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).