Fabian Demicoli

Vince Farrugia fuq l-orizzont

Il-GRTU ghan-nom tal-bejjiegha, kummercjanti u self-employed hadet il-kwistjoni
tal-Unjoni Ewropeja bl-akbar serjeta’ sa mill-bidu nett. Kien hemm zmien meta
l-Kunsill tal-GRTU kien iddecieda, hafna qabel ma Malta dahlet fid-dettal ta’ xi
tfisser Shubija fl-Unjoni Ewropeja, li jkun ahjar li Malta taghmel parti minn
dik li kienet tissejjah il-Komunita’ Ewropeja. Dan kien fi zmien meta
l-principju tal-liberalizazzjoni tal-kummerc ma kienx ghadu gie accettat
mill-partiti politici kollha Maltin u mill-imsiehba socjali kollha. Kien zmien
meta n-negozjant Malti hass il-futur tieghu mhedded b’mizuri li kienu qed
jittiehdu u li fl-opinjoni tal-kummercjanti u tal-mexxejja taghhom kienu mhux
biss qed irazznu il-kummerc izda kienu ta’ theddida ghal futur ta’ pajjizna
bhala stat fejn il-kummerc hieles seta’ jahdem, jikber u jaghti sehmu biex
ikabbar il-gid tal- pajjiz.


Fortunatament ghalina lkoll izda, dak
iz-zmien ghadda, illum kulhadd jaccetta l-principji ta’ ekonomija bbazata fuq
it-thaddiem tas-suq hieles bl-anqas intervent mill-istat u fejn l-imsiehba
socjali jinghataw spazju shih biex jahdmu ghal gid tal-pajjiz. Il-lum filwaqt li
l-GRTU ghadha thares lejn l-Unjoni Ewropeja bhala forza kbira u qawwija
fid-dinja favur id-demokrazija u l-valuri ta’ liberta fil-kummerc u thaddiem
tar-regoli tas-suq hieles li huma principji fundamentali u gheziez hafna
ghall-GRTU u l-imsiehba taghha, il-GRTU m’ghadhiex tqies li hemm htiega, akkost
ta’ kollox, li Malta tkun fl-Unjoni Ewropeja, bhala salvagwardja ghad-drittijiet
tan-negozjanti, bejjiegha u self-employed.

Principji

Il-GRTU
ghadha temmen izda, li jkun ahjar ghal pajjizna li jkun hemm tarka li tipprotegi
lill-kummercjant u bejjiegh Malti pero dan mhux necessarjament billi Malta
tissieheb fi blokk ekonomiku regjonali. Ifisser dan allura li l-GRTU daret
kontra s-Shubija ta’ Malta fl-Unjoni Ewropeja, jew li l-GRTU tqies li s-Shubija
mhux tajba ghall- businessman Malti? Le, mhux dan li qed tghid il-GRTU. Il-GRTU
matul dawn l-ahhar snin, kemm ilhom li bdew bis-serjeta’ l-preparattivi
ghas-Shubija hassitha libera bhala Korp Kostitwit Nazzjonali ewlieni li tersaq
ghal ezercizzju twil u dettaljat ta’ konsultazzjoni kemm f’Malta kif ukoll fi
Brussel, bla ebda pregudizzju favur jew kontra. Il-GRTU bl-aktar mod oggettiv u
pozittiv rat l-ewwelnett x’kien l-ahjar interess tal-membri taghha u tas-setturi
rapprezentati minnha b’mod generali u wara dahlet ukoll fid-dettal ta’ x’kien
jaqbel settur, settur. Dejjem izda attenta ghall-effett kollu fuq l-ekonomija
nazzjonali.

B’mod generali il-Kunsill Ezekuttiv tal-GRTU elenka principji
fundamentali li fuqhom ibbaza l-konsultazzjonijiet kollha u zgura li
fil-konkluzzjoni ta’ kull Kapitlu negozjat, dawn ikunu addottati. Il-GRTU
ibbazat fuq dan:

ï‚· Liberta ghas-self employed u s-sid tan–negozju Malti
li jahdem bla xkiel u li jezercita’ l-professjoni tieghu

ï‚· Harsien
tan-negozjant Malti mill-abbuzi ta’ dumping, operat ta’ nies bla licenzja,
operat minn nies bla kwalifika u kull abbuz iehor li jxekkel il-kompetizzjoni
gusta fis-suq intern Malti.

ï‚· Thaddiem ta’ sistema li filwaqt li tgholli
l-istandards ma tohloqx rigidita zejda u pizijiet bla bzonn.

ï‚· Holqien ta
skemi ta’ assistenza finanzjarja, agevolazzjonijiet fiskali, u fejn hemm bzonn
progetti biex s-setturi li jistghu jintlaqtu hazin isibu l-mezzi biex jaddottaw
u jizviluppaw.

ï‚· Holqien ta’ instituzzjonijiet u skemi biex is-self employed
u n-negozjant Malti jkabbar il-kummerc tieghu u jkun jista’ jiffaccja kull
kompetizzjoni gejja minn fejn hi gejja.

ï‚· Skemi u ghajnuniet biex matul
is-snin in-negozjant Malti jkun f’pozizzjoni li jizviluppa l-intrapriza tieghu
biex jiehu l-vantaggi kollha li jinfethulu hekk kif Malta tissieheb fis-Suq
Wiehed kbir Ewropew.

ï‚· Ghajnuna lill-GRTU u ghaqdiet ohra li jirraprezentaw
lis-self employed u lin-negozjant Malti biex jinholqu skemi godda ta’ tahrig u
skemi godda li jwasslu l-entrepreneur Malti biex juza l-aktar sistemi moderni
ta’ komunikazzjoni elettronika li jghinuh ifendi fuq l-istess livell
tan-negozjanti l-ohra Ewropej.

ï‚· Assigurazzjoni li ma jsirux skemi li minnhom
jabbuzaw il-ftit biex jikkompetu ngustament fis-suq Malti kontra n-negozji zghar
Maltin.

ï‚· Fuq kollox assigurazzjoni li l-Gvern isib tarf tal-problemi
finanzjarji tieghu billi jgib finanzjamenti adekwati mill-Unjoni Ewropeja biex
tkun finanzjata l-bidla u r-ristruttura mehtiega minghajr ma jkompli jghabbi
aktar taxxi fuq in-negozjant Malti.

ï‚· Koperazzjoni mill-Awtoritajiet kollha
tal-Gvern biex is-self employed u n-negozjant Malti jinghata kull opportunita’ u
zmien bizzejjed biex ilahhaq mal-bidla.

Negozjati

Il-GRTU hadmet
bla gheda settur, settur u ppartecipat f’aktar laqghat differenti tal-MEUSAC
minn kull ghaqda ohra nazzjonali. Mijiet ta’ membri taghha ppartecipaw f’dan
l-akbar ezercizzjoni ta’ konsultazzjoni li qatt sar f’pajjizna. Idealment dan
il-process kellu jsir fuq meddha ta’ xi ghaxar snin izda sfortunatament sar biss
fuq perjodu qasir ta’ dawn l-ahhar erba’ snin. Pero, hu ta’ sodisfazzjon ghalina
li wara tant sieghat ta’ konsultazzjoni, studji, laqghat u negozjati, fl-ahhar
pajjizna ghalaq in-negozjati kollha ma l-Unjoni Ewropeja. L-esperjenza kollha
kienet wahda pozittiva. Dan ifisser li l-pakkett innegozjat mill-Gvern hu tajjeb
jew li hu tajjeb ghal kulhadd? Din hi mistoqsija difficli hafna. Li tghid
il-GRTU hu, li fil-kuntest ta’ dak li kien possibli li jintlahaq, il-principji
li fuqhom il-mexxejja tal-GRTU bnew l-proposti u s-submissions taghhom ntlahhqu
u ghal setturi partikulari r-rapprezentati mill-GRTU saru ukoll arrangamenti
specjali. Il-GRTU illum qed tghid li aktar milli gudizzju fuq il-pakkett
negozjat, in-negozjant Malti ghandu jiddeciedi dwar kemm ghandu fiducja fil-hila
tas-settur pubbliku li jhaddem l-iskemi kollha ta’ assistenza u support biex
minn issa l’hemm dak li ghandu jsir jsir. Dan hu commitment li l-GRTU ser tesigi
bil-kbir.

Lesti ghall-Isfida

Il-GRTU m’ghandha l-ebda dubju li
jekk l-poplu Malti jiddeciedi li jiehu it-triq tas-Shubija fl-Unjoni Ewropeja,
li s-self employed u n-negozjant Malti jkun lest li jilqa l-isfida u jasal biex
ikattar il-gid tieghu ghalih, ghal familja tieghu u ghal l-impjegati tieghu, u
fuq kollox jghin fit-tkattir tal-gid ta’ pajjizna. Izda nalludu ruhna jekk
nahsbu li dan in-negozjant u l-imprenditur Malti jista’ jaghmlu wahdu. Il-Gvern
li ser imexxi lill-Malta, jekk ser nissiehbu, irid ikun dinamiku u kapaci li
jhaddem b’kapacita kbira s-sistemi kollha u l-iskemi kollha ta’ support li jkunu
disponibbli ghan-negozjant u s-self emloyed Malti.

L-entrepreneur Malti,
aktar minn qatt qabel irid ixammar u jkun lest ghal l-isfida. Dan lil
businessman Malti ma jbezzghux. Izda l-isfida irridu niffaccjawha flimkien,
settur pubbliku u settur privat flimkien u msiehba socjali, employers u trade
Unons, flimkien. Jekk nibqghu bil-marda tradizzjonali taghna li naha ma tafdax
lill-ohra u wahda tghid mod u naha ohra tghid iehor ma naslux u hafna
jbatu.

Il-Posizzjoni illum

Illum il-GRTU mhux tghid lil-membri u
lis-setturi rapprezentati minnha, li Shubija fl-Unjoni Ewropeja hi l-unika
ghazla. Il-Kunsill Ezekuttiv u l-Laqgha Generali ddecidew li jhallu d-decizjoni
ahharija f’idejn is-sidien tan-negozji ndividwali. Dawn huma decision-makers u
allahares m’humiex kapaci jiddeciedu huma x’inhu l-ahjar ghalihom. Il-GRTU izda,
mhux qeghda gallarija. Il-GRTU qed tghin l-imsiehba taghha sezzjoni, sezzjoni
biex dawn ikunu jistghu jaslu ghal konkluzzjoni taghhom.

Il-GRTU tqis li
din il-kwistjoni mhix wahda biss ta’ natura ekonomika. Id-decizjoni ta’ Shubija
fl-Unjoni Ewropeja hi wahda li tolqot hafna lin-negozjant, bejjiegh u
self-employed Maltin fix-xoghol taghhom izda hi aktar minn hekk. Din l-kwistjoni
hi munita b’zewg ucuh. Fuq naha wahda hemm l-aspetti ekonomici, kummercjali,
industrijali u ta’ xoghol u ta’ thaddim tas-suq hieles. Fuq in-naha l-ohra hemm
il-kwistjonijiet l-ohra li mhumiex ta’ natura kummercjali u ekonomika:
l-kwistjoni tas-sovranita’ u tan-newtralita’ u r-rabtiet li l-poplu Malti jrid
li jkollu ma’ din l-familja kbira ta’ pajjizi Ewropej li bhalna batew mit-tifrik
tal-ahhar gwerra u li bhalna jhaddnu l-principji ta’ demokrazija u liberta’,
l-kwistjoni kollha tas-sigurezza u d-difiza ta’ pajjizna u dik tal-harsien
kulturali u ambjentali taghna, u ohrajn.

Il-GRTU tqis li ghandha
kompetenzi, u hu l-obbligu taghha li tezercita dawn il-kompetenzi, fuq l-ewwel
naha tal-munita, dawk kummercjali, ekonomici u finanzjarji. Fuq dawn il-GRTU qed
titkellem u titkellem bla tlaqliq. Fuq il-kwistjonijiet l-ohrajn ghalkemm
il-mexxejja tal-GRTU bhalha Maltin ghandhom opinjonijiet, huma izda ma jhossux
li hi il-kompetenza taghhom li jaghtu pariri dwar oqsma li mhumiex taghhom. U
ghalhekk li l-GRTU qed thalli il-gudizzju totali dwar is-Shubija f’idejn
l-imsiehba ndividwali.

Il-GRTU xtaqet u ghamlet hilitha kollha biex
twassal il-mexxejja politici ta’ pajizna u l-imsiehba socjali halli jaqblu fuq
x’inhi l-ahjar ghazla ghal pajjizna. Mhux tort ta’ l-ebda Korp Kostitwit li dan
ma sarx. Id-dwejjaq illum, infatti huwa li jekk pajjizna qieghed f’salib
it-toroq, il-poplu illum hu mifrud. Kieku hu mifrud fi zminijiet tajbin, kieku
forsi mhux tant ta’ inkwiet. Il-kerha izda hi li pajjizna illum qieghed fi stat
li ma jistax jibqa fih aktar.

L-Ekonomija Maltija
fl-Inkwiet

Pajjizna llum ghandu problemi ekonomici serji. Id-dejn
nazzjonali lahaq livelli allarmanti. Jekk mhux ser niehdu decizjonijiet serji
dan ser jibqa’ tiela b’dannu ghalina lkoll u ghal uliedna. Id-deficit
fil-finanzi pubblici mhux vera li qed jissewwa u dan qed johloq sitwazzjoni
kerha ghax kull sena il-gvern jrid jaghsar is-settur privat aktar, jrid
jiddejjen aktar u l-ekonomija Maltija ma tistax ghalhekk tikber b’ritmu ta’
tkattir akbar. Fis-sena 2001 waqajna f’ricessjoni li bil-mod qed ninqalghu
minnha. Biex pajjizna jsewwi l-problemi li ghandu jrid aktar investiment u jrid
izid bil-kbir il-produzzjoni nazzjonali. Hu biss bit-tkattir ekonomiku ta’ aktar
minn 4% f’termini reali fis-sena fuq meddha ta’ snin li nistghu nibdew ikollna
s-surpluses li l-ekonomija Maltija ghandha bzonn biex nibdew inrazznu u nnaqqsu
d-dejn nazzjonali. Hu biss b’rati ta’ tkattir ekonomiku fuq livelli hafna aktar
gholjin minn dawk li Malta hi kapaci tohloq illum bil-kapacitajiet eziztenti li
nistghu naslu biex nsolvu darba ghal dejjem il-problema enormi tad-deficit
pubbliku.

Il-GRTU mhiex talludi ruhha. Pajjizna ghandu problemi kbar.
Dawn il-problemi mhux ser nsolvuhom jekk mhux ser nsibu zbokk gdid ghal
ekonomija Maltija. Mill-Independenza sal-lum morna tajjeb hafna. Issa qisu li
ghasarna kull possibilita’ li ttina aktar tkabbir u dhalna fi sqaq. Bilfors
irridu nohorgu minn dan l-isqaq. Ghalhekk id-deficit. Ghalhekk id-djun. Ghalhekk
il-cash flow problems. Pajjizna jrid zbokk gdid. Irridu bilfors niddeciedu.
Iz-zmien hu kontrina. Haddiehor qieghed jiddeciedi u ser jaqdef il-quddiem. Waqt
li m’ahniex niddeciedu l-incertezza dwar il-futur ta’ pajjizna qed tkompli
tkissirna. Irridu niddeciedu, u minn imexxi jrid iwettaq ir-rieda
taghna.

Cost/Benefit Analysis

Il-GRTU talbet studji ekonomici dwar
l-impatt tal-ghazliet li ghandu quddiemu l-poplu. Dawn il-gvern m’ghamilhomx u
l-ghaqdiet li jirraprezentaw il-Kummerc u l-Industrija ghalhekk ghamluhom huma.
Ir-rapport ekonomiku nkarigat mill-Korpi Kostitwiti u mfassal mill-ekonomist
ewlieni l-Professur Ali Bayar (wiehed jista’ jarah fuq il-website tal-GRTU:
www.grtu.org.mt) juri li meta pajjiz, hu liema hu, u jekk b’mod partikulari jkun
pajjiz ckejken bhal Malta, jissieheb b’mod intelligenti f’suq regjonali kbir u
l-pajjiz jilliberalizza u jirristruttura l-ekonomija biex ifendi f’dan is-suq,
l-ekonomija tal-pajjiz tikber b’rati ta’ tkabbir hafna akbar milli kieku
l-pajjiz jibqa jfendi ghar-rasu, wahdu. Dan hu gudizzju importanti hafna ghal
pajjizna.

Dan il-cost/benefit analysis dwar is-Shubija ta’ Malta
fis-suq wiehed Ewropej flimkien mal-kompetituri taghna mill-pajjizi tal-Lvant u
c-Centru tal-Ewropa, juri bl-aktar mod car li s-Shubija ta’ Malta f’dan is-Suq
ikollha l-effett ta’ tkattir sostanzjali fir-ritmu ta’ zvilupp ta’ pajjizna. Dan
l-istudju juri li jekk nibqghu kif ahna l-ekonomija taghna tibqa’ tkarkar u ma
tikbirx bizzejjed waqt li s-Shubija fis-Suq Singolu Kbir Ewropew iggibilna
opportunitajiet godda li jgieghlu l-ekonomija Maltija tinbidel bil-kbir ghal
ahjar. Dawn l-opportunitajiet jirrizultaw f’livell ta’ nfieq aktar fis-suq
intern Malti, aktar flus fl-idejn u zieda konsistenti fil-livell generali ta’
konsum u fid-domanda ghas-servizzi u prodotti tan-negozjant Malti. Prof. Bayar
ikejjel ukoll l-alternattivi u ma jqies li dawn huma ta’ paragun ma’ dawn
il-konkluzjonijiet.

Sfortunatament m’ghandniex studji ohra ekonomici ta’
kwalita li fuqhom nistghu noqoghdu. Ghalhekk il-GRTU illum qed tghid li abbazi
tal-informazzjoni li ghandna f’idejna illum, li l-isfidi u l-bidliet li ghandu
quddiemu pajjizna llum in-negozjant, bejjiegh u self-employed Malti m’ghandux
ghalfejn jibza u joqghod jaqta’ nifsu. Hu ghalhekk li l-GRTU mhiex tbezza
lill-businessman u self-employed Malti.

Il-Kunsill Ezekuttiv tal-GRTU
jaqbel unaminament li fuq dawk l-aspetti li dwarhom huma kompetenti li
jiggudika, jigifieri l-aspetti ekonomici u kummercjali. Is-Shubija fl-Unjoni
Ewropea hija ghazla valida u posittiva ghan-negozji u self-employed Maltin.
Fl-istess hin il-GRTU tghid ukoll li l-kwistjoni tal-Unjoni Ewropea mhix biss
wahda ta’ natura ekonomika u kummercjali u ghalhekk kull membru, negozjant u
self-employed ghandu jiehu gudizzju fuq kollox.

Ahna certi minn haga
wahda: jekk pajjizna ma jsibx l-izbokk li ghandu bzonn, kif ahna mhux ser
naslu.

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).