Fabian Demicoli

Save The Last Dance For Me.

IZ-ZIFNA
Dwar l-Ewropa lill-poplu Malti qed iziffnuh wahda
sewwa. U x’inhi z-zifna? Kieku hemm zifna wahda forsi hafna kienu jmiddu l-pass.
Izda illum zifna mod, u ghada zifna ohra. Naha ddoqq mod, u tistenna li n-nies
jizfnu ghad-daqqa taghhom. In-naha l-ohra ddoqq mod iehor. Lanqas id-daqq mhu
dejjem intunat sewwa. Aktar iva milli le, dwar l-Ewropa nisimghu hafna zarzir.
Mhux sewwa dan, la ghall-pajjizna u lanqas ghalina bhala individwi. Zgur mhux
tajjeb ghalina bhala nies tan-negozju. Meta s-sid tal-intrapriza jithawwad ma
jistax jippjana. Ma jissugrax. Ma jkabbarx. Jekk dawk li setghu jaghmlu pass ma
jaghmluhx, hazin ghalina wkoll. Ghalhekk halli jkun hemm zifna, imma ejja
nifhmuha u nizfnuha flimkien u mhux min sieq l’hawn u min sieq
l’hemm.

 


X’INHU JSIR
Jien ma nafx kemm minn dawk li jikkummentaw
fil-media u kemm mill-politici u kummentaturi ohra, jafu verament x’inhu jsir
dwar l-Ewropa. Il-GRTU li nirraprezenta jien, hadet decizjoni minn kmieni, minn
meta l-Kummissjoni Ewropea ddecidiet li tibda tinnegozja mal-Gvern Malti d-dhul
ta` Malta, li dwar l-Unjoni Ewropea nitghallmu kemm nifilhu dwar dak li kien sar
u hemm bzonn li jsir u li nippartecipaw fil-process kollu ta` konsultazzjoni.
Jien kelli nfluenza kbira f’din d-decizjoni, ghaliex kellna ahna wkoll min qabel
ma ra l-fatti u ma kienx f’pozizzjoni li jivvaluta sewwa, kien diga` riedna li
niddeciedu favur jew kontra. Id-decizjoni li ttiehdet kienet illi s-sitwazzjoni
tista` tkun cara, wiehed ikun jista` jiddeciedi sewwa biss meta l-fatti kollha
jkunu maghrufa. Min, bhali, kellu esperjenza diretta ta` l-izviluppi ekonomici
li graw f’Malta matul dawn l-ahhar 30 sena, jaf li l-bidliet li jsiru
fil-pajjiz, l-aktar dawk li jolqtu s-Settur ekonomiku, rari jew qatt ma jigu
mregga lura. Dak li l-Inglizi jghidulu “ratchet-effect”: ic-cuqlajta li ddur
dejjem fuq naha wahda u qatt lura. Meta jien spjegajt lil shabi u fehmuha, li
l-ghazla ahharija jekk nidhlux fl-Unjoni Ewropea jew le, jaghmilha l-poplu
Malti, izda l-bidliet jaghmilhom l-Gvern, allura kullhadd fehem li xogholna hu
li naraw x’inhuma l-htigijiet tal-membri taghna, nifhmu x’inhu possibli li jsir
fuq l-esperjenza ta` pajjizi ohra li dahlu fl-Unjoni Ewropea bhal perezempju
l-Portugal, u ninsistu mal-Gvern ghall-ahjar pakket ta` kundizzjonijiet
possibli. Kien jidher mill-bidu nett li l-Gvern Malti kien deciz li jibdel dak
kollu li kien mehtieg li jinbidel biex Malta tkun accettata bhala membru
tal-Unjoni Ewropea u li ghalhekk kien importanti li ahna, f’isem is-setturi li
nirraprezentaw inkunu hemm.

SINGLE PROGRAMMING DOCUMENT
Sal-llum,
il-Gvern Malti qadef kemm felah biex Malta tiddahhal fl-Unjoni Ewropea fl-1 ta`
Jannar, 2004. Il-Gvern malti illum wasal fl-istadju l-aktar krucjali li jfassal
dak li jissejjah is-Single Programming Document (SPD). Dan hu l-aktar dokument
importanti li hadem fuqu il-Gvern Malti mill-1971 l’hawn.
Malta ghandha biss
tmintax-il xahar biex tfassal programm li jinkludi l-htigijiet kollha ekonomici,
socjali, ambjentali, komunitarji, istutizzjonali u amministrattivi, u
tidentifika l-progetti kollha li tenhtieg u tikkwantifikhom biex ikunu
accetabbli ghall-fondi strutturali, reggjonali u ta` integrazzjoni socjali. Dan
irid ikun dokument mhux imfassal biss mill-Gvern u mill-esperti tieghu izda jrid
ikun dokument li jitfassal bl-akbar partecipazzjoni u li jkun hemm ftehim dwaru
fuq il-Kunsill Malti Ekonomiku u Socjali (MSCD). Dan id-dokument, jekk Malta
tidhol fl-Unjoni Ewropea, jkun il-pjan li fuqu jinghataw il-fondi mill-Unjoni
Ewropea. Il-Budgets tal-Gvern Malti jkunu mbaghad miktuba madwar dan il-pjan
ghal perijodu ta` tlett snin jekk Malta ma ddahhalx il-bzonnijiet kollha ma` dan
il-pjan, tkun imbaghad trid tistenna round iehor biex l-Unjoni Ewropea tkun
tista` tiddedika fondi ghall-izvilupp ta` Malta. L-Unjoni Ewropea, illum, tahdem
qisha magna u la Malta, u la hadd mill-pajjizi applikanti mhu ser jibdlu l-mod
kif tahdem l-Unjoni Ewropea. U ghalhekk li l-GRTU qed twiddeb lill-Gvern f’kull
okkazzjoni biex l-SPD jitfassal sewwa u b’kooperazzjoni
massima

Il-KRITERJI
Il-Kriterji tas-shubija tfasslu mill-Prim
Ministru tal-Membri ta` l-Unjoni Ewropea u huma cari. Dawn huma inkluzi f’dik li
tissejjah il-“Copenhagen declaration”. Il-punt krucjali huwa li pajjiz irid
ihaddem id-demokrazija u l-ghazla hielsa; ikun jemmen fis-suq hieles, johloq
il-makkinarju kollu biex jithaddmu l-erba` drittijiet fundamentali li fuqu hu
msejjes is-suq hieles: caqliq bla xkiel ta` persuni; caqliq bla xkiel u
stabbiliment ta` servizzi; caqliq bla xkiel ta` kapital; u caqliq bla xkiel ta`
merkanzija. Biex dan kollu jsehh, pajjiz applikant irid jaddotta l-acquis
communautaire. Dan l-acquis hu l-akkumulazzjoni ta` ligijiet, regolamenti,
standards, direttivi, dikjarazzjonijiet, sistemi u stituzzjonijiet li
l-Kummisjoni Ewropea zviluppat mill-1957 sal-llum biex dak li gie miftiehem
fit-Trattat ta` Ruma li bih twaqqfet l-Unjoni Ewropea, ikun jista` jitwettaw
fil-prattika.

X’SAR
Mela la l-Gvern Malti kellu mandat li japplika
biex jidhol fl-Unjoni Ewropea wara l-Elezzjoni tal-1987, il-Gvern kellu s-sahha
li japplika fl-1990. Meta l-Gvern ha mandat b’maggoranza akbar fl-1998 li
jinnegozja, ghamel sew ukoll li beda jinnegozja hekk kif il-Kummisjoni Ewropea
accettat li tinnegozja. Kif ghidt il-kundizzjoni biex tidhol hi l-acquis. X’seta
jsir? Il-Gvern kellu mandat biex jibda jibdel li kien jezisti qabel u minfloku
jdahhal l-acquis? Min kien intelligenti beda jsaqsi jekk wara li l-bidliet isiru
kollha jekk Malta kienx ser jibqalha altenattiva. Kemm ser tibqa` Malta
f’pozizzjoni li ssostni lilha nnifisha indipendentament mill-Unjoni Ewropea?
Jigifieri, hekk kif il-pajjiz qed jigi mgieghel jaddotta l-acquis b’rata dejjem
aktar mghaggla u l-Gvern qed ifassal l-istrategiji kollha tieghu ma` dawk ta`
l-Unjoni Ewropea u fejn l-izvilupp ta` Malta ser ikun jiddependi minn dak li ser
ikun imfassal fis-Single Programming Document, kemm verament Malta qed thalli
spazju ghal strategiji alternattivi.

Jekk is-shubija ma tirnexxix,
jigifieri, kemm se tkun preparata l-amministrazzjoni pubblika li ssostni u
twettaq strategija alternattiva? Jista` jkun li b’dak kollu li qed iwettaq
il-Gvern b’mod rapidu u b’nefqa hekk kbira, il-Gvern qed johnoq l-alternattiva.
Issa ghal dan il-Gvern ghandu mandat? Gie ccelingjat il-Gvern dwar dan? Jien
nahseb li le. Issa ghalhekk ghandna stat ta` fatt fejn l-aqcuis qed isir l-bazi
tas-sistemi amministrattivi, legali, istutizzjonali u kompetittivi f’Malta u
r-rizultat qed ikun li Malta, qabel tiddeciedi tidholx jew le, fil-fatt ser tkun
saret parti mill-Unjoni. Kull ma jkun jonqos tkun l-ghoqda, izda d-dipendenza
ta` Malta fuq l-Unjoni Ewropea ser tkun effettiva sas-sena 2004. L-SPD hu
d-dokument li fil-fatt jikkonferma li l-bidliet kollha kienu saru, li Malta tkun
addottat l-acquis u li ghalhekk tikkwalifika ghal fondi skond kif elenkati f’dan
id-dokument. L-accettazzjoni ta` l-SPD minn naha tal-Kummisjoni Ewropea ikun
fil-fatt l-ghoqda tas-shubija.

IR-REALTA`
Mela ghalina li rridu
niffacjaw r-realta`, din hi l-verita`. Hu ghalhekk li, bilfors, min irid izomm
ruhu up-to-date, infurmat u lest biex jiddeciedi kemm ghalih innifsu u aktar u
aktar ghal haddiehor li jrid ikun involut kontinwament u f’kull livell. Mhux
bizzejjed li tkun infurmat b’mod generali u superficjali. Mhux kwistjoni li
tidhol fl-internet u taqra dokument. Li tifhem kif tahdem l-Unjoni Ewropea u li
thaddem il-mekkanizmu ta` l-Unjoni Ewropea favur Malta, hi bicca xoghol
professjonali u tirrikjedi hafna xoghol ghaqli. Mhux post id-dilettant u
l-kummenti sparati bl-addocc. Le, trid tkun involut. Kull min ma kellux
l-esperjenza tal-MEUSAC u tan-numri bla qies ta` tahdidiet, seminars,
konferenzi, workshops, tahrig u esperjenzi diretti f’Malta u f’barra u kuntatti
kontinwi ma` firxa wiesgha ta` konsulenti w istituzzjonijiet ser isibha bi tqila
biex jiggwida.

Illum Malta ghandha strutturi li diga` huma hafna u hafna
differenti minn dawk li kienu fl-1998. Illum Malta ghandha nies imharrga li huma
wisq aktar istruwiti u teknikament kapaci milli kellna qabel. Il-mentalita` ta`
min jahdem fis-Settur Pubbliku hi diversa hafna. Ilum l-istrutturi huma
influenzati u mhaddma mill-“acquisti”. Ifisser li nbidel kollox? Le. Pero`
l-bidliet li qed jidhlu u dak li qed isir, hu kollu f’direzzjoni wahda: dak ta`
l-integrazzjoni ta` Malta ma` l-Unjoni Ewropea.

GHAZLA
Din hi sfida
kbira li qed tiffacja d-demokrazija Maltija illum. Il-poplu dalwaqt ser jintalab
jghazel meta jidher li l-ghazla diga` saret. In-nies qed jisimghu hafna slogans
u hafna bicciet dwar l-Unjoni Ewropea, kemm dawk favur kif ukoll kontra, izda
hafna nies mhumiex jghatux kas. Is-sabiha hi, li z-zewg nahat ta` l-argument
dwar l-Unjoni Ewropea, konvinti li qed jikkonvincu u li ser jirbhu.

Nahseb li mhux kullhadd qed jifhem li l-aktar importanti hu x’inhu
l-ahjar ghalina bhala Maltin, bhala Malta. Min imexxi jahseb li kullhadd hareg
jizfen. Nahseb li ghandhom zball. Huma hafna li ghadhom ma hargux. Huma dawn li
fl-ahhar jiddeciedu. Huma dawn li lill-politici qed jghidulhom: “Save the last
dance for me”.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).