Fabian Demicoli

Politika Ekonomika ta’ Disintegrazzjoni

Politika
Iebsa din, izda l-verita` hi li l-pajjiz jew
jimxi fuq politika ta` integrazzjoni ekonomika jew wahda ta disintegrazzjoni.
Mhux disintegrazzjoni ghal pjacir. Ma nahsibx li ghandna politici li ser jaghmlu
hekk. Izda disintegrazzjoni ekonomika mwettqa ghax ikunu jemmnu li l-konfini
nazzjonali m’ghadhomx aktar jaghmlu sens u jkun ahjar li jimmiraw lejn orizzonti
akbar. Ha nispjega.

Strategija
Pajjizna, mill-Indipendenza ‘l
hawn, imma l-aktar mill-1971 sal-1992, haddem politka ekonomika ibbazata fuq
l-integrazzjoni. Malta ghazlet oqsma importanti li fihom setghat tahdem u
minnhom setghat l-aktar taqla` flus barranin u l-politika ekonomika
tal-gvernijiet Maltin kienet immirat lejn dawn is-setturi. F’dawn is-setturi
Malta nhass li ghandna l-vantaggi kollha possibli ekonomici u ghalhekk tajnihom
il-vantaggi kollha possibbli skond dak li Malta kienet taffordja. Dawn l-oqsma
huma:
 It-tarznari – kemm bini u aktar u aktar tiswija ta` vapuri

It-turizmu
 Il-Freeport, l-aktar it-transhipment u l-warehousing

L-ajruport nazzjonali
 L-bunkerins taz-zejt
 Ic-centru finanzjarju

L-industrija tal-esportazjoni
 U fuq kollox l-kummerc internazzjonali

Ippruvajna wkoll nestendu s-servizzi edukattivi u dawk tas-sahha biex
inhajru barranin juzawhom bi qliegh. L-ghan jigifieri kien li fejn il-posizzjoni
u l-hila tal-Maltin, flimkien ma` dik ta` l-investituri u managers ta` hila
barranin, setghu jintuzaw biex nisfruttaw l-vantaggi ta` Malta bhala gzira
f’nofs ta` bahar b’temperaturi tajbin, portijiet fondi, storja u nies ta` hila,
dan ghandna ntuh priorita` fil-politika tal-Gvern Malti. Kien ukoll l-ghan ta`
din il-politika li meta dawn l-oqsma jaqilghulna l-flus barranin mehtiega biex
nixtru l-bzonnijiet taghna minn barra kemm dawk ghall-konsum kif ukoll dawk
ghall-industrija u t-turizmu, dawn il-flus kien kemm jista` jkun inzommuhom u
nhaddmuhom f’Malta u mill-Maltin. Hekk allura l-biedja u s-sajd kienu protetti
biex l-ikel kollu li kapaci nipproducu ahna stess ma jkunx importat. L-istess
ir-restoranti u l-hwienet biex il-bidwi, il-haddiema tat-tarzna u tal-fabbriki u
l-lukandi flushom jonfquhom ghand il-Maltin.

Ghalhekk kien hawn wkoll
protezzjoni shiha fuq il-bicca l-kbira tas-servizzi u kummerc marbut
mal-ekonomija lokali. Mhux ghal skop ta` idjologija jew dogma kif sikwiet hawn
min jghid, izda ghax gvern, wiehed wara l-iehor, dejjem hass li Malta tkun
moqdija ahjar jekk nisfruttaw kemm nifilhu dak li jqallana l-flus barranin u li
naraw kif inzommu l-ekonomija maghquda b’politika ta` integrazzjoni ekonomika
interna li tizgura li l-flus barranin li jidhlu jibqghu kemm jista` jkun
fil-bwiet tal-Maltin.

Liberalizazzjoni
Il-politika ekonomika ibbazata
fuq il-liberalizazzjoni ma taccettax din l-istrategija bhala l-perm tal-politika
ekonomika nazzjonali. Jien m’inhix nghid li dan hu tajjeb jew li hu hazin, qed
nghid dan bhala fatti. Il-politika ta` liberalizazzjoni tghid li meta titlaq
il-politika ta` integrazzjoni kull operatur ekonomiku jkun jista` jiftah jew
jaghlaq l-intapriza tieghu skond jekk jahsibx jiflahx jew le ghall-isfida ta`
kompetizzjoni gejja minn fejn gejja. Strategija ta` liberalizazzjoni ssostni li
m’ghandux ikun hemm limitu jekk bicca xoghol issirx mill-Maltin jew
mill-barranin jew jekk il-prodott jew servizz ikunx importanti jew hux mahdum
mill-Maltin. Din l-istrategija tghid li bil-liberalizazzjoni titnehha s-sonza
zejda fl-ekonomija, tizdied il-kompetizzjoni u b’hekk jizdied il-gid. S’intendi
l-gid jizdied jekk Malta tkun kompetittiva bizzejjed biex tikkompeti
mall-barranin kemm barra minn Malta fis-swieq barranin kif ukoll f’Malta fis-suq
Malti. Ghalhekk li l-bazi ta` politika ta` liberalizazzjoni hi
l-kompetittivita`. Skond din l-istrategija l-bidwi Malti, is-sid tal-hanut
Malti, s-self-employed Malti, garaxx tar-riparazzjoni, produzzjoni, hotel,
restaurant, travel agent, shipping agent, nightclub, hu x’inhu n-negozju, irid
ifendi s-sena kollha minghajr ghajnuna u bla protezzjoni u lest ghal kull
kompetizzjoni. Anke meta jkun jaf li x’hin xi hadd isib prodott irhas jista`
jigi jifqaghlu s-suq u jeqirdu.

Disintegrazzjoni
Issa ghaliex allura
qed nghid li Malta illum miexja b’politika ekonomika ta` disintegrazzjoni? Ghax
f’Malta biex izzomm stabiliment ta` certu qies li jinvolvi certu kapital u meta
taf kemm hu limitat is-suq taghna d-dumping jeqirdek. Jekk, biex naghti ezempju,
inti ftaht farm kbir tat-trobbija tal-fniek –ghandna numru zghir minnnhom
f’Malta li fihom ghaxqa bil-hila u l-organizazzjoni taghhom – tkun trid tfendi
s-sena kollha ghax ma tistax tiftah illum u taghlaq ghada u terga tiftah
il-pitghada. Trid fuq kollox li meta s-suq ikun tajjeb li ma ssibx min johodulek
ghax jekk titlef l-istagun li jkun fih il-qliegh, tkun tlift sena xoghol ghax
it-trobbija trid tibqa` ghaddejja. Issa bla protezzjoni jigri li meta jkun
l-istagun it-tajjeb, fil-kaz ta` Malta s-sajf, dan ikun il-perijodu li fi
Sqallija l-produtturi ma jkollhomx suq u jkunu jridu jbieghu hu x’inhu l-prezz.
Malta ghalhekk tkun dumping ground idejali ghall-isqallin. Il-produttur Malti la
jitlef s-suq tas-sajf jkun tilef s-sena kollha u ma jkunx jaqbillu jinvesti
aktar fuq il-livell tal-llum. Dan ikun ifisser li l-mara tad-dar u r-restaurants
minflok fenek Malti jibdew iservu fenek Sqalli. Il-liri li l-espotatur u
l-hotelier jgib lejn Malta jergghu johorgu ‘l barra. Dan l-argument li jghodd
ghal produzzjoni lokali kollha – majjal, tjur, halib, canga, bajd , hxejjex u
frott, tadam, kunserva, artigjanat, sajd u ghal hafna u hafna xoghol iehor.
Tfisser li dawn kollha jzarmaw? Le. Allahares. Izda jkunu jridu jfendu mod hafna
differenti milli jfendu llum, ghax dejjem hemm lesta d-daqqa tal-mannara.
Ghalhekk qed nghid li din hi politika tad-disintegrazzjoni ghax m’hemmx aktar
rabta bejn attivita` ekonomika u ohra bla priorita` nazzjonali. Jien ma nahsibx
li dan il-punt qed inkun spjegat sewwa. Lanqas ma nahseb li l-gvern bis-serjeta`
qed jibni alternattiva li tfendi.

X’ser naghmlu
Allura x’ser naghmlu?
Din hi xi haga li l-Maltin iridu jiddeciedu. Il-Gvern iddecieda skond l-istudji
li ghandu u skond pariri li qed ituh il-hafna Ministri barranin u Kummissarji li
gejjin izuruna, wiehed wara l-iehor, li b’politika immirata lejn is-swieq
barranin u mhux aktar lejn il-Malti, li Malta ggib aktar investiment u li
jizdied il-gid. Li hu fatt hu, izda li dan s’issa mhux qed jigri. Il-politika
ta` disintegrazzjoni s’issa gabet hafna u hafna intraprizi f’xifer ta`
falliment; investiment gdid fl-industrija tal-manifattura mhux qed isir;
fit-turizmu ahna l-aktar pajjiz li tlifna fil-kompetittivita` meta mqabbla ma
kompetituri kbar taghna bhal Spanja, l-gzejjer Ballerici, it-Tunizija,
it-Turkija, il-Kroazja, il-Grecja ul-Egittu; fl-gholi tal-hajja ahna waqajna
lura meta mqabbla ma kompetituri bhal Cipru, Italja, Portugal, Tunezija, Grecja
u Spanja; fit-Tarzna qed nitilfu suq wiehed wara l-iehor; l-Enemalta li kienet
taqla` mill-bankerins illum qed titlef; is-settur pubbliku suppost li sar aktar
efficjenti izda illum qed jonfoq dejjem aktar.

Suppost li
l-liberalizazzjoni gabitlna aktar efficjenza, aktar kompetizzjoni u rohs.
Suppost li sirna aktar kompetittivi fid-dinja. Ir-rizultat izda juri li fejn
ghandna suppost li sirna hfief u kompetittivi halli nzidu l-ordnijiet fil-fatt
sejrin lura: sejrin lura fl-esportazzjoni; sejrin lura fit-turizmu u sejrin lura
fit-tarznari u fil-Freeport u fic-centru finanzjarju.

Mela qed immermru
s-suq intern u l-operaturi fuq is-suq Malti u qed nitmermru wkoll fis-suq
internazzjonali. Din is-sitwazzjoni ma tistax tkompli. Ghalhekk hemm bzonn ta`
decizjoni bikrija. Ma nistghux nibqghu hekk.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).