Fabian Demicoli

Partnerships bejn l-imsiehba socjali

Il-Hajt ta’ Berlin
Dak li gara nhar il-Hamis fl-MCESD
jinkwieta hafna li jixtiequ jaraw ix-xena tar-Relazzjonijiet industrijali ta’
pajjizna tinbidel. M’hemm l-ebda dubju li ghad ghandna nies kemm fuq in-naha
tal-employers kif ukoll fuq in-naha tat-trade unions li jaraw id-dinja b’mod
mill-aktar imtappan. Qiesna ghadna fid-dinja ta’ qabel il-waqa’ tal-Hajt ta’
Berlin. Illum id-dinja nbidlet. Inbidlet aktar wara l-waqa’ tat-Twin Towers
fil-11 ta’ Settembru. Malta m’hiex maqtugha mid-dinja. Ir-retorika tal-bierah
m’ghadiex tghodd. Pajjizna hu zghir wisq biex ma naqdfux ‘il quddiem anke qabel
jaqdef haddiehor.

 


Qabel ma waqa’ l-Hajt ta’ Berlin id-dinja kienet ghada
wisq tahsibha f’termini ta’ “ahna” u “huma”. Matul il-perjodu li kien jirrenja
l-Kommunizmu fuq naha u l-Kapitalizmu fuq in-naha l-ohra l-hsieb qiesu li kien
iddominat minn “ahna” u “huma”. Jekk titkellem favur l-ekonomija tas-suq u favur
l-intrapriza kont tkun ittimbrat Kapitlaist, li f’ghajnejn hafna kelliema
ghall-haddiema kien timbru ikrah wisq. L-istess in-naha l-ohra. Jekk titkellem
wisq favur il-gustizzja socjali u d-drittijiet tan-nies tax-xoghol kont bilfors
ahmar, Kommunist. Il-waqa’ tal-Hajt ta’ Berlin fl-1989 bidlet hafna minn dan
kollu. Wara l-1989 sar bhal speci moda li titkellem favur l-intrapriza u favur
it-twettiq tal-principji tal-ekonomija. L-ekonomija l-ewwel. “It’s the economy
stupid”, tiftakruha din? Bhal dejjem kien hawn min mar fl-estremita’ u bdew
jitfasslu policies li haduna lura ghal zmien Adam Smith, il-fundatur tal-istudji
ekonomici, li verament kien jemmen li l-ekonomija tigi l-ewwel. Ir-rizultat kien
li f’hafna pajjizi l-aktar fl-Amerika ta’ Reagan u l-Ingliterra ta’ Thatcher u
wara l-kapitalizmu beda juri l-wicc ikrah tieghu u intesew hafna mill-principji,
li wara t-tieni gwerra dinija kienu gabu gustizzja socjali accettabbli
fil-pajjizi Ewropej u industrijalizati.

Globalizazzjoni
Il-Kapitalizmu
still ta’ Thatcher willed il-globalizazzjoni. Dan hu l-process fejn il-principji
tal-ekonomija jikmandaw u l-ispecjalizazzjoni marret fuq skala mondjali.
Effettivament kienet tfisser tipproduci fejn jaqbel, tbiegh bl-orhos u suppost
li l-kumplament, jigifieri xoghol u gustizzja socjali, kellu jirrizulta. Nafu
llum li dan ma sarx u li d-dinja gusta ma tahdimx hekk. Twieled il-moviment anti
globalizazzjoni u l-policies ala Thatcher bdew jitwarrbu. Bdejna nitkellmu
b’lingwa gdida u bdew ukoll jithaddmu policies godda f’hafna pajjizi li nehhew
l-estremizmi tat-Thacherizmu u regghu bdew idahhlu l-elementi importanti
tal-gustizzja socjali. Blair fl-Ingliterra beda jhaddem policies imsejha the
Third Way. Effettivament dawn huma policies li filwaqt illi jkomplu jpoggu
quddiem nett il-principji ekonomici jaghtu wkoll importanza kbira
lid-distribuzzjoni ekwu tal-gid b’modd illi tissahhah u mhux titkisser
il-gustizzja socjali. Mhux process facli dan izda bdew jidhru
r-rizultati.

Twin Towers
Wasal Settembu 11, 2001 u l-waqa’
tat-Twin Towers. Id-dinja bhal qiesu stembhet li tezisti firda gdida bejn
pajjizi fqar u abbandunati tant li lesti jmorru ghall-estremizmu u t-terrorizmu.
Il-pajjizi l-kbar bdew jistembhu ghall-fatt li d-dinja riedet bilfors taqbad
rotta ohra. Mhux aktar ir-rotta tal-kapitalizmu sfrenat u tal-globalizazzjoni
akkost ta’ kollox izda ta’ pjanifikazzjoni fuq bazi ta’ principji ekonomici u
gustizzja socjali.

Il-Professur Klaus Schwab, il-fundataur u President
tal-World Economic Forum, isostni bir-ragun, li “waqt li s-settur ekonomiku
ghandu l-hila li jgholli l-livell tal-ghixien u li jkattar l-kwalita’ ta’ hajja,
huwa biss il-gvern li ghandu l-hila u li jirregola u jsawwar il-gustizzja.
It-tkattir ekonomiku u l-gusitizzja huma aktar iva milli le, komplimentari,
pero’ huma r-responsabbilta’ ta’ setturi differenti tas-socjeta’”. Dan ifisser
li wiehed m’ghandux jistenna li l-imprendituri billi jipprovdi x-xoghol u
jkattar il-gid u jgholli l-livell tal-hajja u l-kwalita’ tal-hajja, ser johloq
ukoll il-gustizzja socjali. Il-gustizzja jrid johloqha l-gvern. Il-gvern ma
jfendiex wahdu. Jrid min isusu u min jimbuttah. Ghalhekk taghmel sens it-teorija
li tohrog minn dan kollu. Din it-teorija tghid: il-gid komuni jkun imhares
l-ahjar billi jissawwar partnership reali bejn il-gvern, is-settur privat u
societa’ civili. Dan ifisser li pajjiz modern irid johloq l-istruzzjonijiet li
jaghmlu dan kollu possibli. Pajjiz modern irid isib mezz kif jibni
l-kollaborazzjoni u l-koperazzjoni bejn l-imsiehba socjali l-aktar importanti
fis-socjeta’. Minghajr dawn il-partnerships, socjeta’ moderna tbghati biex
izzomm ir-ritmu ta’ zieda konsistenti fir-rata tat-tkattir tal-gid filwaqt li
tkompli issahhah u tizvilluppa l-istruttura tal-gustizzja socjali. M’hemm l-ebda
dubju li l-pajjiz li jirnexxielu jibni dawn il-partnerships jgawdi minn era
gdida ta’ tkattir tal-gid u tal-prosperita’ ghaliex, hu f’atmosfera ta’ paci
fir-relazzjonijiet socjali li l-gid u prosperita’
tikber.

F’pajjizna
Il-konflitt igerrex. Il-hitan l-antiki ta’ naha fuq
banda u l-ohra fuq il-banda l-ohra tbezzaghha. Pajjizna llum qed jizloq lura
lejn l-antik. Jien kont ktibt, fil-konfront tal-White Paper dwar
ir-relazzjonijiet fuq il-post tax-xoghol u sejjahtilha White Paper tal-bierah.
Ghidt ukoll li illum u ghada jrid jinbena fuq il-partnership bejn limsiehba
socjali. Dak li gara l-gimgha l-ohra ma ghaggibni xejn. Nghid il-verita’
stennejtu. Inhoss li l-MCESD hu l-istituzzjoni li tista’ twassal
ghall-kollaborazzjoni u koperazzjoni li fuqhom jista’ jinbena l-partnership.
Pero’ ghadna lura. Irridu hafna u hafna aktar bona volonta miz-zewg nahat.
Id-dnub hu li zmien x’nitilfu m’ghandniex. L-ekonomija Maltija qeghda fi stat
ikrah kif ili nsostni gimgha wara gimgha. Jiena nifhem li iffacjati bit-theddida
ta’ qaghad u licenzjamenti ta’ haddiema li l-Unions ma jafdawx u jibzaw
mill-proposti tal-employers.

Nifhem ukoll ghaliex l-employers qed
jitwerwru minn kull proposti li zzidulhom l-ispejjez. Fil-pajjizna hawn nuqqas
ta’ fiducja kbira. Pero’ hu ezettament illum li jrid ikollna l-kuragg li nahsbu
b’idejat godda. Ikun gwaj ghalina jekk nibdew nahsbu differenti meta nkunu diga’
tikissirna.

Inkunu kbar jekk nammettu li l-ekonomija Maltija mghaffga.
Li biex infiequ irridu nigbdu habel wiehed. Li dan jista’ jsir jekk nahdmu biex
nibnu partnerships reali ta’ kollaborazzjoni u koperazzjoni li jkattru l-gid u
l-gustizzja ghalina lkoll. Dan hu l-argument l-aktar importanti li ghandu
jokkupana lkoll.

Dak li gara wara l-waqa’ tal-hajt ta’ Berlin u wara
l-waqa’ tat-Twin Towers, ghallem lid-dinja l-importanza li l-gvern, c-Civil
Socities u d-dinja tal-business jahdmu flimkien. F’pajjizna din il-lezzjoni
jridu nitghallmu wkoll. L-argumenti tal-gimgha l-ohra juru li jonqosna hafna
biex nifhmu dan. Zmien hafna m’ghandiex. Irridu ghalhekk nibdew nibnu
mill-lum.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).