Fabian Demicoli

Nippjanaw bis-serjeta

Il-BICC
Bhala membru fundatur tal-Kunsill Konsultattiv
ghall-Industrija tal-Bini (il-BICC) xejn ma jaghtini sodisfazzjoni aktar milli
nara kif dan il-kunsill mexa ‘l quddiem u ghamel volum kbir ta` xoghol. Dnub li
hafna mix-xoghol ta` dan il-Kunsill jibqa` ma jkunx implimentat mill-gvern. Dnub
ukoll li dak li jkun implimentat jiehu tant zmien. Dan hu Kunsill li hadem sewwa
kemm taht l-ewwel Chairman tieghu l-Perit Martin Debono, kif ukoll taht
ic-Chairman tal-lum il-Perit Robert Musumeci. Hu Kunsill Konsultattiv
b’partecipazzjoni ta` dawk is-setturi kollha li ghandhom interess fl-industrija
tal-bini u jirnexxielu jigbor fih idejat u proposti minn setturi differenti
minghajr ma jhalli lill-ebda qasam jiddomina. Jiddependi mill-kontribuzzjoni
volontarja tal-Kunsilliera izda jibni wkoll fuq ix-xoghol professjonali ta’
l-ispecjalisti mqabbda biex ilestu l-volum kbir ta` studji xjentifici li jlesti.
Ihaddem sistema tajba ta` sotto-kumitat specjalizzat u b’rihet t’hekk imexxi
fl-istess zmien diversi progetti.


Pjanijiet Lokali
Fost l-istudji li
jniedi l-BICC hemm dawk dwar il-pjanijiet diversi li tfassal il-MEPA, l-aktar
il-Pjanijiet Lokali. Dan l-ahhar gie analizzat fid-dettal il-Pjan Lokali ta`
Ghawdex u Kemmuna u dak tac-Centru ta` Malta. Mir-rapporti ta` l-esperti li
ghamlu l-analizi johorgu xi osservazzjonijiet li m’humiex tant visibbli ghal min
jara l-Pjan Lokali b’mod generali. Ilum nghid xi haga dwar dak li ntqal dwar
il-Pjan t’Ghawdex.

Il-Pjan t’Ghawdex.
Fil-Pjan t’Ghawdex jissemmew
diversi progetti li ghandhom jitwettqu ghall-gid tal-komunita` izda l-Pjan ma
jghid xejn dwar meta ser isiru dawn il-progetti u dwar min ser ihallas ghalihom.
Il-Pjan isemmi wkoll hafna policies, izda wkoll waqt li f’xi kazi jindika min
ser ikun responsabbli ghat-twettieq ta` dak li jghid il-Pjan, f’hafna kazi
t-twettieq qed jithalla ghal haddiehor li mhux indikat. Bhallikieku ohrajn ser
jindunaw bl-gherf li hemm fil-Pjan u jiehdu inizjattivi minn jeddhom. Min qatt
haddem pjan jaf li dan mhux l-ahjar mod kif tippjana. Il-Pjan ghalhekk jitwaqqa
fuq livell ta` ezercizzju akkademiku lil ‘hinn mir-realta`

Min Ser
Ihallas
Meta jissemmew diversi progetti, ma jinghad xejn dwar jekk il-gvern
ghandux il-flus ghal dawn il-progetti jew kif ser johloq il-fondi mehtiega.
F’kazi fejn ser isiru programmi ta` zvilupp dwar progetti li l-gvern diga
accetta u lest li jikkommetti ruhu dwarhom, dan ghandu jinghad hekk kif il-Pjan
ikun approvat mill-Parlament. Meta pjan ikun approvat mill-Parlament, wiehed
jistenna li l-progetti li jkunu msemmijin fil-Pjan ikunu diga gew approvati
mill-Gvern. Daqstant iehor, il-Ministru tal-Finanzi jkun approva l-fondi
mehtiega ghat-tkomplija tal-progetti. Is-serjeta’ tal-gvern ghandha tinvolvi
l-akwist ta` l-art. Izda dwar dan il-pjan ma nghad xejn.

Din li l-Pjan
ikun gej ghall-approvazzjoni tal-Parlament u jkun jinkludi fih progetti ghal
komunita` li jinvolvu nfieq pubbliku konsiderevoli u wkoll akwist ta` art, u
l-gvern ma jkunx diga` ta l-approvazzjoni tieghu ghal dawn il-progetti u vvota
l-flus ghalihom hi stramba. Dan kollu jaghmel il-Pjan ta` Zvilupp fjakk jekk
mhux wkoll li jisgwida, ghax meta progett ikun jidher fi pjan li jkun approvat
mill-kabinett u wara mill-Parlament, ikun ifisser li l-Ministru tal-Finanzi jkun
inkludih bhala parti mill-progetti tieghu.

L-aktar issa meta l-Ministru
Dalli qed jghid li ser jibda jiehu l-Budgets ta` kull sena bhala wiehed li
jorbot ma ta` warajh u ta` warajh bhala Pjan tan-nefqa pubblika. Jigifieri,
l-Ministru tal-Finanzi ser jillimita il-fakulta` ta` hafna istituzzjonijiet
pubblici bhal MEPA li johorgu bi progetti li dwarhom il-Ministeru tal-Finanzi ma
jkunx ippjana u progetta l-fondi mehtiega.

Finanzi Pubblici
Min jifhem
fil-finanzi jaf li din hi wahda mill-kwistjonijiet li gabet lill-finanzi
tal-pajjiz fil-gwaj. Hija facli li wiehed jippjana u jistenna lill-haddiehor
ihallas. Dwar din il-kwistjoni l-Parlament ghandu jkun car: kull progett li
jissemma f’dawn il-Pjanijiet u li jkun imressaq ghall-approvazzjoni, irid ikun
sar b’mod li l-finanzjament tieghu ikun ippjanat sew minn qabel u jkun
inkorporat fil-multi-budgeting programm tal-gvern. Il-privat imbaghad la jkun
jaf li dawn huma progetti konfermati jkun jista` jaghmel huwa wkoll il-pjanijiet
tieghu u mhux kollox fl-ajru.

Il-pjan ghandu ghalhekk jindika x’livell
ta` responsabbilta’ ser ikollu l-gvern dwar il-progetti msemmijja, kif ser tkun
din ir-responsabbilta’ finanzjarja u fuq liema zmien u fuq liema skala. Jiena
niddubita kemm il-Minsitru John Dalli dahal fihom dawn il-progetti! Kemm
ipprezentawlu pjanijiet ta’ nfieq u kemm haddmulu kif ser jingiebu l-flus dawk
li nizzlu dawn il-progetti fil-pjanijiet? Jekk dan ma jsirx kif jista` haddiehor
jinkorpora bis-serjeta` dawn il-progetti fil-pjanijiet tieghu?

Pajjizna
ma jistax jibqa hekk! Kif jista wiehed ifassal u jippjana minn fejn ser igib
il-flus jekk lanqas hu zgur jekk il-progett huwiex holma jew le?

Meta
Ser Jitwettqu
Il-MEPA wkoll trid tibda li f’dawn il-Pjanijiet taghti
indikazzjoni ta` meta l-progetti li ssemmi ser jaslu ghat-twettieq. Kif jista`
jkun li jissemma progett li jkun ser jibdel zona shiha u jibqa mdendel fl-arja u
hadd, jew kwazi hadd ma jkun jaf meta jew jekk hux ser isir? Possibli dawk li
jfasslu dawn il-Pjanijiet ma jafux bl-incertezzi u bid-diffikultajiet li joholqu
sitwazzjonijiet bhal dawn. U xi pjan hu jekk mhux pjan ta kif, fejn u meta u
minn min?

Spinta Ekonomika
Wiehed mil-ghanijiet ta` Pjan hu li jaghti
spinta lill-izvilupp u li jinholqu opportunitajiet godda. Pjan ghalhekk ghandu
jaghti gwida cara u jindika l-incentivi biex zviluppaturi jimxu fuq il-linji
tal-pjan u mhux mod iehor u biex jattira l-interessi tal-izviluppaturi lejn
l-opportunitajiet li jkun irid min iniedi l-Pjan. L-incentivi jistghu jkunu ta`
natura fiskali, assistenza diretta jew sempliciment billi l-affarijiet ikunu
ccarati u iffacilitati biex zviluppatur ikun imhajjar aktar.

Gholi ta`
Bini
Il-Pjan jitkellem dwar policies ta’ gholi ta` bini izda mhux car dwar
kif din ser tahdem. X’ser jigri? Ser nibqghu bis-sistema fejn bini jkun ta` tant
sulari u ta` haddiehor aktar jew anqas? Inkella ser immorru bis-serjeta` ghal
zoni shah fejn l-gholi jkun wiehed u mhux nibqghu imharbta bhal m’ghamilna
s’issa! Il-pjan jindika li hu possibbli li fejn hemm il-limitazzjoni fuq l-gholi
dan jista` f’certi kazi jinqabez! U jekk sal-lum din kienet wahda mil-mardiet
kbar li harbtet il-pjanura t’Ghawdex, issa allura ser nipprogettaw l-istess
diffikulta` ghall-futur?

Postijiet Vojta
F’Ghawdex hemm propozjon
gholi ta` proprjeta` li hi vakanti. Il-MEPA ghalhekk qed tghid li mhux ser
tiftah aktar art ghal zvilupp waqt iz-zmien tal-operat tal-Pjan. Illum diga hemm
art fabbrikabbli disponibbli li fuqha jistghu jitilghu 5,500 dar. Jigifieri
l-fatt li mhux ser tizdied l-ammont ta` art ghal bini mhux ser izzomm tant
l-izvilupp u mhux ser issolvi xejn il-problema li c-centru ta’ l-ibliet u
l-irhula Ghawdxin qed jitmermru minhabba nuqqas serju ta` zvilupp.

Il-MEPA ghandha taghmel flimkien mal-Gvern dak li jsir barra u toffri
pakketti ta` ncentivi fiskali u mod iehor biex dak li jkun jithajjar jiehu djar
qodma u zoni fic-centri u jirrangahom skond il-kriterji tal-MEPA. Bla
inkoraggament dak li jkun imur jinvesti fejn hemm inqas xkiel. Ghalhekk
ic-centri storici qed jitmermru u l-bini qed johrog ‘il barra f’zoni fejn seta`
ma sar bini xejn!

Garaxxijiet
Il-Pjan ta` Ghawdex jirrikonoxxi
l-htiega kbira li hemm f’Ghawdex ghal aktar spazji ghal bini ta` garaxxijiet
ghall-intraprizi z-zghar. Tinhass anke l-htiega li dawn il-postijiet ikunu
ntegrati mac-centri tal-komunita`. Il-MEPA izda hawn ukoll mhux tindika liema
huma l-kriterji dwar kwistjonijiet ta` hsejjes, trabijiet u rwejjah li jistghu
jnaffru lir-residenti. Lanqas ma stipulat x’incentivi ser jinghataw biex dawk li
jridu jibnu f’certi zoni jkunu nkoraggiti jhaddmu s-sistema
mixtieqa.

Impact Assesment
Illum fl-Unjoni Ewropeja ma tistax tfassal
aktar Pjan bi progetti kbar minghajr ma jkun sar l-Environment Impact Assessment
li jikkwalifika li dawn il-progetti jidhlu fil-Pjan. Il-Pjan innifsu hu progett
kbir li jinvolvi t-thaddim u l-uzu ta` hafna artijiet u hafna rizorsi. Fih
innifsu, meta jitwettaq, ibiddel l-ambjent li ghalih il-Pjan ikun tfassal. Barra
minn dan il-Pjan jinvolvi, kif diga ghidna, uzu ta` fondi pubblici kbar u
holqien ta` inizjattivi ekonomici privati fuq skala kbira.

Kif allura
meta wiehed jipprezenta progett uniku l-MEPA tinsisti li jkun hemm Environment
Impact Assessment u mbaghad l-istess MEPA tfassal Pjan ghal lokal shih li jkun
jinkludi fih numru sostanzjali ta` progetti kbar bla ma tfassal Environment
Impact Assessment dwar il-Pjan kollu u dwar il-Progetti imsemmija
fil-Pjan?

Impatt Ekonomiku
U xi nghidu ghal Business Impact
Assessment? Issa fl-Unjoni Ewropeja progetti kbar iridu wkoll ikunu akkumpanjati
minn Business Impact Assessment ghaliex x’ikun jiswa li jittiekel aktar
l-ambjent, tintuza aktar energija u jsir uzu ta` rizorsi, meta finalment ma
jizdiedx il-gid u l-opportunaitajiet ghax effettivament issir haga gdida u
skapitu ta` ohra?

Pajjizna llum wasal fi stat fejn ir-rizorsi taghna huma
limitati. F’Ghawdex aktar minn Malta! Bilfors li l-ippjanar ma jistax jibqa
aktar akkademiku. Izda l-ippjanar irid isir dejjem aktar konkret u mzejjen
b’rapporti ta’ l-impatti kemm ambjentali kif ukoll ekonomici. Li naghmlu minn
issa l’hemm irridu nippjanawh sewwa u mhux sempliciment biex nghidu li ghandna
Pjan.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).