Fabian Demicoli

Lil hinn mit-Trikkitrakki Politici

Problemi strutturali

Kif diga spjegajt drabi ohra,
l-ekonomiji Ewropej ghandhom problemi mill-kbar kawza ta’ l-ispejjez gholjin
wisq li huma mghobbijin bihom, b’mod partikolari f’dak li huma spejjez fuq
servizzi li l-intraprizi jehtiegu biex ilahhqu ma’ sistemi dejjem iktar
ikkumplikati u nfieq iehor marbut mat-tibdil spiss fit-teknologija
tal-kommunikazzjoni u l-informatika. Imma l-aktar minhabba spejjez li dejjem
jizdiedu, spejjez imposti mill-gvernijiet u mill-awtoritajiet ta’ l-istat. Qed
tkun dejjem aktar difficli li f’suq li suppost li hu hieles, jinzamm livell
adekwat ta’ profitti li jaghmilha possibbli biex l-intraprizi jkunu jistghu
jippjanaw ghal quddiem, joholqu fondi ta’ investiment u jifirxu lejn teknologiji
u sistemi godda.


L-istrutturi ta’ hafna intraprizi Ewropej huma
f’sitwazzjoni fejn difficli ferm li jnaqqsu l-ispejjez, anzi ghandhom
sitwazzjoni fejn infieq importanti, l-aktar dak fuq pagi u salarji, jibqa jitla,
kwazi awtomatikament, irrispettivament minn dak li jkun qed isir fis-suq u
rrispettivament minn dak li jkun qed jigri lill-profitti ta’ l-intraprizi.
Il-profitti ta’ l-intraprizi huma l-indikatur l-aktar importanti li jispjega
jekk ekonomija tas-suq tkunx ghaddejja minn fazi tajba jew le. Jigri li meta
l-livell ta’ profitti jkun konsistentement qed jitnaqqar, il-programmi ta’
ristruttura ta’ l-ekonomija ma jkunux jistghu jahdmu ghaliex l-intraprizi ma
jkollhomx minn fejn isostnu l-bdil ta’ l-istrutturi li ghandhom. Dan li jfisser
ristruttura; mhux sempliciment pinzellata, izda tibdil fl-istruttura ta’ negozju
li bil-fors jirrikjedi investimenti sostanzjali kemm f’dak li huwa apparat kif
ukoll f’dak li hu tahrig ta’ haddiema, tibdil tas-sistemi ta’ produzzjoni, bejgh
u marketing, u hafna drabi wkoll tibdil fl-istrategija ekonomika ta’ intrapriza.

Infieq Pubbliku

Meta l-intrapriza ma jkollhiex fondi bizzejjed
ghal dan it-tip ta’ investiment, ikollhom jidhlu l-awtoritajiet pubblici, biex
taht skema jew ohra jipprovdu l-assistenza u l-fondi pubblici. U hawn hi
l-kontradizzjoni li tezisti f’hafna pajjizi Ewropej: l-ewwel jghabbu
l-intraprizi b’hafna burokrazija zejda, compliance costs, taxxi u pizijiet ohra,
li flimkien mar-rigidita` tas-suq tax-xoghol u l-kundizzjonijiet, kultant bla
sens, li jghabbu it-trade unions meta jaghmlu talbiet li f’sens ekonomiku ftit
jaghmlu sens, jaghmluha kwazi mpossibbli li l-intraprizi jaghmlu profitt.
Imbaghad, meta n-nuqqas ta’ profitt ta’ l-intraprizi jwaqqa’ l-GDP nazzjonali
lura, u l-ekonomija minflok titkattar, tibda tickien, iqum is-soltu paniku ghax
jibdew l-gheluq tal-fabbriki u l-intraprizi, jibda tiela’ l-qghad u l-ministri
tal-finanzi, u fil-kaz ta’ l-Unjoni Ewropeja, il-Kummissjoni Ewropeja, tibda
tivvota aktar fondi biex tigi mghejjuna l-intrapriza.

U hawn jibda
c-cirku vizzjuz: aktar infieq pubbliku, infieq li hafna drabi ma jsirx sewwa
ghax isir skond kif jidhrilhom il-burokratici u mhux kif tesigi l-intrapriza,
il-gvernijiet jaqghu fil-budget deficits, imbaghad tibda s-sensiela ta’ zidiet
fid-djun nazzjonali, sakemm kulhadd jinduna li hemm bzonn li nrossu c-cinturin
ha nsewwu l-budget deficits. Kif tibda l-awsterita`, tkompli titgharraq
l-intrapriza, biex imbaghad, wara li l-politici jindunaw li jkunu baswru kollox,
jergghu jduru fuq l-intrapriza u jibdew jaraw x’jistghu jaghmlu biex jergghu
jaghtuha spinta halli l-ekonomija tikber. Imbaghad, jibdew jitkellmu l-ministri
tal-finanzi u jghidu li biex jitfejjaq il-budget deficit u biex jitnaqqas
id-dejn nazzjonali, bil-fors li l-ekonomija trid tikber b’rata qawwija halli
jonqos il-qghad, jizdiedu l-profitti, il-gvern ikunu jista jdahhal aktar,
jispiccaw id-deficits u jsiru s-surpluses li wahidhom iwaqqghu id-dejn
nazzjonali. L-ewwel ross, ghabbi u sallab, imbaghad iftah ghax
stagnajna.

U f’Malta wkoll

Storja ta’ l-Ewropa din! Fejn
is-sistemi li nbnew huma rigidi, huma mfassla minn burokratici u akkademici li
jahsbu li l-intrapriza hi xi bir ta’ flus bla qiegh. U li jemmnu li jekk tiehu
hsieb li l-istrutturi huma tajbin, li d-drittijiet ta’ kulhadd huma mharsa, li
kulhadd qed jiehu l-akbar bicca possibbli mill-kejk nazzjonali u li fil-pajjiz
jezistu l-ahjar servizzi, allura kollox sew. Jinsew li fl-ekonomija moderna,
l-flus ma jikbrux fuq is-sigar u l-manna mis-sema ma taqa’ qatt. Jinsew li
l-produzzjoni nazzjonali trid tigi l-ewwel mill-intrapriza, kemm dik li hi kbira
kif ukoll dik li hi zghira, u li l-intrapriza fl-ekonomiji moderni hi intrapriza
privata. U m’hawn l-ebda imprenditur privat li se ggieghlu bil-fors jinvesti u
jkabbar jekk ma jkollux tama li se jaghmel profitt u li jzid il-profitt.

Meta l-imprenditur, li jaghmel l-investimenti diretti u li johloq
ix-xoghol u jkattar il-gid, jaqta nifsu, jitwieldu dawk in-negozji li l-qliegh
jaghmluh bi ftit produzzjoni ghax jivvintaw servizzi finanzjarji li b’mod
intelligenti jqallghuhom il-flus ghas-skapitu ta’ min il-flus irid johrog
l-gharaq biex jaqlaghhom. Dan hu li rajna jsir f’dawn l-ahhar snin f’hafna
ekonomiji Ewropej, fejn il-cowboys tal-finanza stanew u hafna intraprizi,
l-aktar proprjetarji ta’ intraprizi zghar, tkissru. Ir-raguni ewlenija hi, li
fl-ekonomiji Ewropej ghadha ma dahlittx il-mentalita’ li tirrenja fl-Amerika, li
qabel ma tikolha trid l-ewwel taqlaghha. Ghadha ma dahlittx il-mentalita` li
l-isforzi kollha jridu jkunu l-ewwel u qabel kollox immirati biex l-intrapriza
tfendi u konsistentement ikollha l-kapacita` li tkabbar, tirristruttura u tibqa
persistentement kompetittiva. Ghadha ma dahlittx il-mentalita` li hu t-tkattir
tal-gid li jigi biss minn intrapriza kompetittiva li hu l-aqwa garanzija
ghall-kundizzjonijiet tax-xoghol dejjem ahjar, ghal servizzi socjali dejjem
aggornati u ghal serhien ta’ mohh kemm f’dak li hu stabilta` ta’ mpjiegi, kif
ukoll stabilta` ekonomika.

Fil-kaz ta’ Malta, dan kollu ghixnieh matul
dawn l-ahhar snin u l-budget li habbar il-gimgha l-ohra l-Ministru tal-Finanzi,
ma werhiex ezattament it-triq li twassalna ghall-bidla li pajjizna ghandu bzonn.
X’hin taghsar il-150 pagna tad-diskors tal-Budget, id-direzzjoni tibqa’ ma
ssibhiex.

Il-bidla li tenhtieg

Ma jistax ikun li wiehed jaqbel ma’
din l-analizi reali ta’ kif jahdmu l-ekonomiji moderni, imbaghad jinkiteb
diskors tal-Budget, fejn jinghata sfog ghal hafna kummenti politici li mhux
f’posthom fid-diskors ekonomiku ewlieni tal-gvern tal-gurnata u jsir kliem u
jinhlew pagni li jwebblu li l-gvern tal-poplu ghad ghandu l-funzjoni l-antika li
joqghod iqassam ic-cejca. Jew li tibqa’ tinghata l-impressjoni li l-gvern,
bhas-serduq li jidden fil-ghodu ghadu mwebbel li hu, bil-hila tieghu, itella’
x-xemx fis-smewwiet. Dan minflok li ssir dikjarazzjoni cara li r-rwol ta’ gvern
modern fl-ekonomija huwa li jara li l-intrapriza ghandha dawk il-facilitajiet
kollha u l-opportunitajiet kollha biex tiffaccja s-swieq, kemm lokali u aktar u
aktar barranin, b’sahha kompetittiva. Meta jien ghidt li l-Budget 2003 kellu
jkun aktar kuragguz, dan hu li ghidt.

Flessibilita`

Dan l-imbierek
pajjiz zghir taghna hu miftuh wisq ghall-irwiefen ekonomici li jigu minn barra,
u li fuqhom m’ghandna ebda kontroll, u ahna, bhala wahda mill-aktar ekonomiji
miftuhin fid-dinja, irridu bil-fors nibqghu, l-ewwel u qabel kollox,
konsistentement kompetittivi. Dan hu l-messagg li rridu nghaddu lin-nies u mhux
noqghodu ngennuhom b’hafna frazijiet politici li ma jfissru xejn.

Il-bazi
tal-kompetittivita` hija il-flessibilita`. Fil-kaz ta’ Malta, fejn ir-rizors
ewlieni taghna huwa x-xoghol, dan ifisser aktar flessibilita` fil-kamp
tax-xoghol. Flessibilita` ma jfissirx, kif kull darba jippruvaw jispjegawha
certi nies, it-tkeccija ta’ haddiema mill-post tax-xoghol. Flessibilita`
fil-kamp tax-xoghol fil-kaz ta’ Malta, l-anqas ma tfisser li nkeccu n-nies minn
mal-gvern biex dawn isibu xoghol fil-privat. U l-anqas ma tfisser li l-fabbriki
jzidu u jnaqqsu n-nies skond id-domanda ghall-prodotti
taghhom.

Flessibilita` fil-kamp tax-xoghol tfisser li l-pajjiz ikollu
dawk l-istrutturi li jaghmilha possibbli li haddiem, minghajr ma jitlef id-dhul
li jsostnilhu l-livell ta’ hajja li hu jkun jimmerita, jkun jista jibdel
l-impjieg kemm fl-intrapriza tieghu stess, kif ukoll minn intrapriza ghall-ohra.
Il-qofol ta’ dan kollu hu sistema ta’ tahrig kontinwu estensiv f’livelli hafna
ghola minn dawk li ghandna f’pajjizna llum. L-idea ta’ a job for life m’ghadhiex
tghodd ghaz-zminijiet tal-lum. Fil-kaz ta’ pajjizna saret ingusta li ghal bicca
l-kbira tal-haddiema li jahdmu fis-settur privat dan hu fatt accettat, u ghal
ohrajn li jahdmu fis-settur pubbliku, din qisha xi daghwa. L-impressjoni hi li
anke mexxejja tal-haddiema, mas-settur privat jitkellmu mod, u mal-haddiema
tas-settur pubbliku mod iehor. Din hi mentalita` Ewropeja.

Illum
l-esigenzi ta’ ekonomija moderna jesigu li jkun hemm dawk l-istrutturi li
jaghmluha possibbli li hekk kif post tax-xoghol ikun irid jibdel biex jibqa
aktar kompetittiv, in-nies tax-xoghol ikunu jistghu jghaddu, jew f’pool ta’
tahrig li izommilhom il-livell ta’ l-ghixien taghhom sakemm jidhlu f’xoghol
iehor jew f’pozizzjonijiet ohra, jew, permezz ta’ sistemi ta’ assistenzi u
agevolazzjonijiet fiskali, l-imprenditur ikun assistit halli ma jikkawzax
tbghatijiet lin-nies hekk kif intrapriza tkun qed tirristruttura. Meta s-sistemi
jahdmu tajjeb u mprenditur ma jhossux li hu mfixkel u mghobbi wisq
b’tassazzjonijiet u burokraziji zejda, hu jkun instigat li jahli l-energija
kollha tieghu, biex ikabbar is-swieq u jizviluppa t-teknologiji u l-istrutturi
li jhaddem. B’dan il-mod, il-gid jitkattar u l-opportunitajiet jinholqu
kontinwament biex b’hekk is-sitwazzjonijiet tad-disimpjieg strutturali jkunu
biss ghal perjodi qosra. Malta ma tistax tibqa bl-istrutturi tal-bierah jekk
trid tirbah il-problemi tal-lum u tal-futur.

Tkattir
tal-gid

Strutturi li jghinu biex ikun hemm aktar flessibilita` fil-kamp
tax-xoghol huma l-ahjar garanzija kontra l-qghad u favur it-titjib
tal-kundizzjonijiet tax-xoghol u s-salarji fl-ambjent ta’ ekonomija moderna.
Mhux ir-rwol tal-gvernijiet li jimponu u jaghmluha tal-benevolenti. Ir-rwol
tal-gvern illum huwa li jara li hemm sistemi li jahdmu u li jinkoraggixxu
z-zieda fl-investiment dirett, kemm minn sorsi lokali kif ukoll minn barra
l-pajjiz, li jkun hemm is-sistemi li jizguraw li r-rizorsi ekonomici ma jkunux
imxekkla halli jkunu jistghu jintuzaw fejn hu ta’ l-aktar gid ghal kommunita`. U
fuq kollox li jkun hemm dawk l-istrutturi u incentivi li jaraw li l-pajjiz ma
jaqax lura fil-glieda kontinwa ghat-thaddim ta' teknologiji godda u sistemi ta’
organizzazzjoni u mmaniggjar dejjem aktar efficjenti. Dan hu l-kejl li bih
irridu nkejjlu l-proposti li ghamlilna l-gvern. Dan hu l-kejl li fuqu,
fl-opnijoni tieghi, ghandhom ikunu bbazati l-proposti tar-raprezentanti
tas-sidien u tal-haddiema.

Unjoni Ewropeja, iva jew le, Malta trid
bil-fors tikkompeti fis-swieq internazzjonali jekk trid li l-gid taghha jibqa
jitkattar. Hu l-gid biss li jiggarantixxi aktar servizzi socjali, penzjonijiet
ahjar, sistema tas-sahha efficjenti u mpjiegi aktar stabbli. Is-suq Ewropew, li
dalwaqt isir suq ta’ aktar minn 500 miljun ruh, hu zgur li ser jibqa s-suq
ewlieni li fih l-intraprizi Maltin iridu jikkompetu. Suq li lejh qed jersqu
intraprizi li gejjin minn pajjizi fejn l-istruttura ta’ l-ispejjez taghhom hi
hafna inqas minn dik ta’ Malta.

Jekk irridu nkattru l-gid, irridu
bil-fors nikkompetu bis-sahha f’dan is-suq. Is-sigriet ta’ dan kollu huwa
kompetittivita` u flessibilita`. J’Alla fid-dibattitu twil dwar il-Budget,
il-kelliema taz-zewg nahat jitkellmu aktar dwar dan milli jinhlew
fit-trikkitrakki politici li lill-pajjiz mhu qed jaghmlulu l-ebda
gid.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).