Fabian Demicoli

It-tort ta’ l-Inkompetenza

Min segwa dak li kien qed jigri fl-Ingilterra u fl-Italja f’dawn l-ahhar granet innota kif ir-Regolaturi Pubblici li jindukraw il-kompetizzjoni u l-istituzzjonijiet finanzjarji, hargu bil-kbir kontra l-banek kummercjali ghall-mod sfaccatament abbuziv li bih kienu qed jitrattaw lill- konsumaturi. Din hi kwistjoni li jien ili nikteb u nitkellem dwarha s-snin. Ghax m’hemm l-ebda dubju li jekk fl-Ingilterra u fl-Italja, fejn l-ghassiesa ta’ l-interess Pubbliku huma mqajmin u xorta wahda l-konsumatur, l-aktar il-konsumatur mill-qasam ta’ l-intrapriza, qed ikun misluh, ahseb u ara x’inhu jsir Malta, fejn ir-regolaturi reqdin raqda nobis

Min segwa dak li kien qed jigri fl-Ingilterra u fl-Italja f’dawn l-ahhar granet innota kif ir-Regolaturi Pubblici li jindukraw il-kompetizzjoni u l-istituzzjonijiet finanzjarji, hargu bil-kbir kontra l-banek kummercjali ghall-mod sfaccatament abbuziv li bih kienu qed jitrattaw lill- konsumaturi. Din hi kwistjoni li jien ili nikteb u nitkellem dwarha s-snin. Ghax m’hemm l-ebda dubju li jekk fl-Ingilterra u fl-Italja, fejn l-ghassiesa ta’ l-interess Pubbliku huma mqajmin u xorta wahda l-konsumatur, l-aktar il-konsumatur mill-qasam ta’ l-intrapriza, qed ikun misluh, ahseb u ara x’inhu jsir Malta, fejn ir-regolaturi reqdin raqda nobis.

Il-gimgha l-ohra ergajt qajjimt dan is-suggett fil-Konferenza li saret dwar il-Customer Service. Din kienet konferenza li fiha suppost li kellu jkun accentwat dak li qed isir, jew mhux qed isir, biex il-konsumatur Malti kemm dak individwali u households, kif ukoll dak kummercjali u imprenditorjali jkun tassew moghti dak is-servizz li jixraqlu f’socjeta bbazata fuq il-kuncett tal-kompetizzjoni gusta. Tkellmu f’din l-konferenza il-Ministru tal-Kompetizzjoni Censu Galea u l-Junior Minister fl-istess Ministeru Edwin Vassallo kif ukoll ir-rapprezentanti tad-Dipartiment tal-Protezzjoni tal-Konsumatur u l-President tal-Institute tal-Intermedjarji Finanzjarji u wkoll esperti fil-qasam tal-Customer Care. Jien tkellimt f’isem is-sidien tan-negozji Maltin u bhala tekniku f’dan il-qasam.

Ipprezentajt diversi punti biex nuri illi wahda mir-ragunijiet ewlenin li certi negozji illum mhux sejrin tajjeb bizzejjed, allavolja f’pajjizna jintefqu Lm1.3 biljuni bhala konsum globali privat hi, li hafna negozji, kbar u zghar, u minn kull qasam mhux qed jaghmlu bizzejjed biex jifhmu li l-konsumatur illum barra minn prezz gust, irid ukoll servizz tajjeb.

Kull household bhala medja tonfoq aktar minn Lm6,500 fis-sena. Min jonfoq hafna aktar, min jonfoq anqas. U ma dan m’inhiex inzid l-Lm426 miljun li jonfoq il-Gvern. Infieq bizzejjed jigifieri hawn. Xi whud qed jaqilghu hafna u ohrajn mhu qed jaqilghu xejn. Ghalhekk nghid dwar ir-retailing u l-bejgh ingenerali irid isir studju sew. Tajt diversi spjegazzjonijiet ta’ fejn nahseb, mill-esperjenza tieghi, li mhux qed tinghata l-attenzjoni li jixraq lil customer service. Dan meta llum bit-teleshopping, bl-internet, u b’sistemi ohra ta’ direct shopping il-konsumatur jista’ jaqbez ghal kollox lil min ma jghaqdiehx. Is-servizz illum hu xi haga li jippretendih bid-dritt l-konsumatur f’ekonomija kompetittiva.

Jigifieri qabel ma ppuntajt subghajja lejn ir-regulaturi u lejn l-awtoritajiet, ippuntajt subghajja dritt lejn il-hafna u hafna sidien ta’ negozji li saru esperti fit-tgergir u fil-qrid, imma ftit li xejn f’dak li verament jistghu jaghmlu huma biex jigbdu aktar bejgh lejhom. Ghax x’imkien dawn il-miljuni kollha qed imorru. Xi hadd qed jiehu gidma ikbar minn ta’ haddiehor. Min mhux qed jaqla’ ftit jew mhux qed jaqla’ xejn, jista’ jwahhal f’mitt haga, u probabbli li r-ragunijiet li jsemmi huma validi, imma f’suq kompetittiv, trid l-ewwel u qabel kollox thares lejn in-negozju tieghek, tara li dak li qed taghmel hi attivita’ li trendi indipendentament mill-barka ta’ xi Ministru, Sindku jew xi ras kbira ohra. L-intrapriza trid tfendi f’suq kompettitiv u s-servizz lil konsumatur illum hu essenzjali. Ghalhekk isir hafna window shopping. Ghalhekk imorru l-fieri u ma jixtrux. Ghax jafu jaghzlu u jixtru minn fejn u kif jaqblilhom u fejn jinqdew l-ahjar.

Ammenoke minthix f’monopolju jew minthix xi bank kummercjali li ma jista’ ghalik hadd jew mintix xi Freeport, Maltacom, Enemalta, jew xi korporazzjoni ohra li tahseb li fil-pajjiz ma jista’ ghalik hadd ghax bla servizz tieghek ma nghaddux. Mur ghaddi minghajr il-banek anke jekk ilhom jisolhuna ghomor shih. Tiddandan ukoll jekk inti xi dipartiment tal-Gvern jew xi awtorita’ statali li tahseb li Customer Care iffisser biss li tapponta persuna u ttiha t-tiltlu ta’ Customer Care Officer, u letteralment tqabbadha titmellah bin-nies.

Dawn it-tip ta’ istuzzjonijiet u maghhom ukoll inzid lill- ta’ l-insurance, ta’ l-isptarijiet, servizzi professjonali, il-qorti, il-Clinics u lill-hafna ohra li joffru servizzi finanzjarji lill- konsumatur, lanqas biss jghidulu konsumatur li ma jmurx dak li jkun jitwebbel li ghandu d-dritt ta xi Customer Care specjali. Dawn isejhulu, Investor Policy Holder, pazjent, householder, jew xi titlu illi qisu bhall li kieku poggewk go gagga specjali. Is-sabiha hi, imma, li meta jitkellmu tad-Dipartiment tal-Protezzjoni tal-Konsumatur jew dawk li jiktbu fil-gazzetti u jitkellmu fuq ir-radju bhala ghassiesa tal– konsumaturi, dawn ukoll jaqghu ghall din in-nasba. Ghalihom il-konsumatur hu dak li jixtri xi fridge jew xi toaster jew kilo patata jew bott tonn taz-zejt. Ahna lkoll li rridu minn dawn l-istuzzjonijiet l-kbar, banek, dipartimenti tal-Gvern, sptarijiet, ditti ta’ l-assigurazzjonijiet, brokers finanzjarji, Enemalta u ditti tat-telephones u internet, ahna qisna mhux konsumaturi. Ghalina qisu ma hemmx protezzjoni. Meta l-ahhar li smajna li d-Dipartiment tal-Kompetizzjoni jew li l-MFSA, ir-regulatur tas-sistema finanzjarja, hadu xi decizjoni li tipprotegina? L-Inglizi, it-Taljani, l-Amerikani lil banek investigawhom u qalulhom li d-differenza bejn ir-rata ta’ imghax li jaghtu lid-depositaturi u dik li jfajjru fuq min jissellef hi skandaluza.

Imma f’Malta fejn qatt smajna li r-regolatur li jghasses lill-banek jghidilna bhall ma qal ir-regolatur Ingliz u r-regolatur Taljan li l-banek qed jisolhuna meta fuq id-depositi taghna jtuna rata redikolament baxxa u mbghad bla misthija ta’ xejn jiccargjaw kwazi d-doppju lil min jissellef l-istess flus mil-istess banek? Fejn qatt id-dipartiment tal-kompetizzjoni fela bir-raqqa ic-charges kollha u l-commissions kollha li jaghmlu minn fuq darna il-banek, id-ditti ta’ l-assigurazzjoni, il-brokers u s-servizzi tal-profesjonisti. U xi hadd ilumni meta nghid li dawn ir-regolaturi pubblici reqdin raqda nobis?

Dan hu qasam li jien insegwih sewwa. Naqra rapporti fuq rapporti, mill-Amerika, mill-Canada, mill-Iskandinavja, mill-Germanja, l-Italja, Franza, l-Ingilterra, u nghid kuljum, imma fl-Ewropa ahna biss l-izvinturati? Ahna biss l-imsejknin li ghandna Gvern u Parlament mohhom fl-intietef u fit-tnassis ta’ naha kontra l-ohra, u x’hin nigu ghas si u no, l-interess tac-cittadin quddiem l-istituzzjonijiet li minnhom irrid kuljum, qishom ma jezistux. Darba kellna Ombudsman. Issa donnu anke dan raqad. Tiktiblu. Jiktiblek lura tlett xhur wara biex jghidlek li kitbulu u jekk tridx terga’ tiktiblu. Investigazzjoni xejn. Ir-Regulaturi trid tank tal-gwerra biex tinbutthom.

Ghax basta dhalna fl-Ewropa. Basta dhalna f’sistema fejn ir-regolatur pubbliku hu ferm importanti u li mieghu iddur is-sistema demokratika u kompetittiva. Ghax il-Ministri taghna iridu in-nies wara biebhom. Iridu jidhru huma. Iridu jbellawilna li minghajrhom hajjitna ma hi xejn. Mela ma jappuntawx regulaturi li kapaci jiddominaw, jinvestigaw fuq inizjattiva taghhom stess u bla tlaqliq jiddettaw lil min jikkmanda, jew jahseb li jikkmanda ghax ghandu s-sahha, x’inhu sewwa li jaghmel f’isem il-komunita?

Ir-regolaturi li ghandna huma kollha dawk li jaghzlulna l-Ministri. Hadd minna ma kellu say fl-ghazla. Jigifieri r-responsabbilita ta’ l-istat li qeghdin fih, fejn min hu b’sahhtu jhawwel u min jista jisloh, jisloh, hi htija, kollha kemm hi, ta’ min jaghzel nies fjakki u jittollera l-inkompetenza.

Iva tort tal-inkompetenza.

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).