Fabian Demicoli

Immigrazzjoni

Emigrazzjoni
Wahda mill-problemi l-kbar
li fis-snin li gejjin rridu niddiskutu fuq skala nazzjonali u naslu fi ftehim
dwarha bilfors, hi dik ta` l-immigrazzjoni. Fil-passat Malta dejjem ibbazat fuq
l-emigrazjoni, l-hrug tal-Maltin ‘il barra. Mhux bhala vaganza, izda l’hemm ghal
kollox. Il-Passaport Brittaniku kien tana ftuh importanti u eluf ta` Maltin
emigraw lejn l-Amerika, l-Ingilterra, l-Awstralja, l-Kanada u anke New Zealand.
Fil-hamsinijiet u s-sittinijiet Malta tkissret bl-emigrazzjoni.

 


Fis-sebghinijiet ir-rota bdiet iddur u sa` ma waslu t-tmenijiet bdew
aktar jigu Maltin lura milli jemigraw. Mat-tluq tal-Inglizi minn Malta fl-1979,
konna bdejna nhajru aktar Maltin, mhux biss nies irtirati, izda anke nies
fl-eta` tax-xoghol u tas-sengha, biex jigu Malta u jgibu maghhom f’pajjizna
s-sengha, t-tahrig u l-kapacitajiet kollha li kienu tghallmu fil-pajjiz barrani.
Kien infatti d-dhul ta` hafna Maltin minn barra li ghen mhux ftit biex f’Malta
nfethu hafna negozji godda inkluzi hwienet, restoranti, garaxxijiet, servizzi
tat-trasport u servizzi ohra, kif ukoll inghatat spinta kbira fl-industrija
tal-kostruzzjoni u l-kummerc fil-proprjeta`. Ghaz Malta bhala pajjiz zghir b’suq
limitat, minn zmien ghal zmien, tkun tehtieg injezzjoni ta` nies, ideat u
oppprtunitajiet godda biex l-ekonomija tibqa` tespandi u r-ritmu ta` l-izvilupp
jibqa` ghaddej.

Espansjoni Ekonomika
Malta ma setghetx tkompli tifrex
u tkattar il-gid billi thaddem lil Maltin ta` Malta biss ghax l-ammont ta`
investimenti li kien jehtieg u l-esperjenza ta` teknologiji godda u ta` swieq
kbar barranin wahedna ma stajniex naghmluhom. Bdejna ghalekk inhajjru
investituri kbar barranin jifthu l-fabbriki f`Malta u jgibu maghhom Managers u
Teknici biex jghollu l-livell tal-Maltin. Ghamilna l-wisa` ghall-Maltin li riedu
jigu lura lejn art twelidhom jew twelid missierhom biex jifthu negozji u
jittantaw xortijhom f’pajjizna. Din il-forma t’immigrazzjoni zdiedet matul
l-ahhar ghoxrin sena hekk kif il-fortuna ta` hafna Maltin barra ma tantx bdiet
tmur ahjar milli seghtet matrret f’pajjizna.

Hafna huma l-industri
z-zghar li rajna jitwieldu bis-sahha tal-Maltin ta` barra. Il-Maltin li gew minn
barra u nvestew flushom f’pajjizna taw spinta kbira lit-tkabbir tal-indutrija
lokali. Biex jinkuragixxi aktar immigrazzjoni – dhul ta` nies il’ gewwa lejn
pajjizna – il-Gvern ta wkoll id-dritt lill-barranin, kif niesa kif ukoll irgiel,
li jizzewgu Maltin, li jkunu jistghu jabitaw u jahdmu f’pajjizna. Il-Gvern matul
l-ahhar snin sar ukoll hafna aktar laxk fil-hrug tal-Working Permits
lill-barranin. Jigifieri politika ta` immigarazzjoni, il-gvernijiet Maltin
zviluppaw.

Limitazzjonijiet
Ir-raguni li xi tip ta` politika ta`
immigrazzjoni bilfors irid ikollna gejja mill-fatt li pajjizna ghandu
limitazzjonijiet ekonomici li malajr nilhquhom. Illum ghandna l-qaghad, jghaddi
ftit zmien u nibdew ingergru li m’ghandniex nies bizzejjed. Ikollna wkoll, bhal
ma ghandna bhalissa, sitwazzjoni fejn il-qaghad tiela u fl-istess waqt ghandna
hafna jobs li jibqghu bla haddiema addattati. Ukoll kif jonqos il-qaghad,
mal-ewwel tibda` l-pressjoni fuq zieda fil-pagi.

Ghax is-suq tax-xoghol
jiffunzjona bhal kull suq iehor. Meta jkun hemm iz-zejjed il-pressjoni fuq
il-prezzijiet tkun baxxa, meta jkun hemm in-nieqes il-prezzijiet joghlew. Hekk
ukoll jghamlu l-pagi. Fil-Kaz taghna dan isir aktar malajr ghax it-Trade Unions
Maltin huma b’sahhithom hafna.

Labour Paricipation
F’pajjizna l-labour
participation rate ghadha baxxa meta wiehed iqabbilha ma` ta` pajjizi li huma
zviluppati u ghandhom standard of living ghola minn taghna. Jigifieri jekk ahna
nghollu r-rata tal-GDP ta` pajjizna lejn il-livelli ta` pajjizi ohra fl-Ewropa
bilfors li il-gid nazzjonali rridu nkabbruh. Nistghu nkabbruh b’aktar
investimenti kapitali, b’teknologiji aktar avvanzati u b’efficjenza u
b’produttivita` nazzjonali hafna aktar gholja milli ghandna illum, izda la
r-rizors ewlieni ta` pajjizna huma l-haddiema, bilfors ukoll li l-labour
participation rate ta` pajjizna trid tghola u tghola fuq zmien qasir.

Ghal kull mitt haddiem disponibbli ghax-xoghol, nghidu ahna fl-Amerika,
fl-Olanda, fl-Izvezja u fl-Ingilterra, hemm proporzjoni gholi ta` aktar minn
sebghin fil-mija li fil-fatt jahdmu u jghinu aktar fit-tkattir tal-gid. F’Malta
minn mitt ruh disponibbli, l-proporzjon ta` dawk li jahdmu hu inqas minn sittin
fil-mija. Dan ifisser ukoll li fuq dahar kull persuna li tahdem hemm aktar piz
ta` nies ma jahdmux milli hemm fil-pajjizi avvanzati. Dan hu hekk ghall-diversi
ragunijiet. L-eta` tal-pensjoni taghna hi baxxa b’paragun ma` ta` haddiehor.
Ghandna anqas nisa jahdmu u ghandna aktar nies ta` eta tax-xoghol li ghal raguni
jew ohra ma jahdmux u dan mhux biss ghax hawn il-qaghad. Ifisser li waqt li qed
jizdied in-numru ta` dawk li qed jiehdu l-penzjonijiet u l-beneficji, mhux qed
jizdied b’rata akbar in-numru ta` nies li jahdmu w ihallsu l-kontribuzzjonijiet
socjali. Din hi sitwazzjoni serja hafna.

Haddiema vs haddiema
F’Malta
wkoll ghandna sitwazzjoni stramba hafna. F’Malta ghandna zewg klassijiet ta’
haddiema. Hemm dawk li jahdmu fis-settur privat li m’ghandhom l-ebda garanzija
tal-impjieg.

Mhux hekk izda ghall-klassi kbira ta’ Maltin f’pajjizna,
dawk li jahdmu fis-settur pubbliku. Dawn huma bhal speci ta’ klassi oghla
mill-haddiema l-ohra. Meta l-affarijiet imorru hazin fis-settur pubbliku ma
jkunx hemm friza fuq zidiet fil-pagi, ma jkunx hemm four-day weeks u
redundancies. Meta l-affarijiet jihzienu l-post tax-xoghol ma jaghlaqx u n-nies
jispiccaw barra. Jekk jinaghalaq tinstab alternattiva.

Suq
Maghluq
X’inhu l-effett ta’ dan kollu? L-effett hu li s-suq tax-xoghol
f’Malta mhu hieles xejn. Hu suq li effettivament hu maghluq ghax eluf kbar ta`
Maltin mhumiex disponibbli ghax-xoghol ghax impjegati ghal ghomorhom. Is-suq hu
hieles ghal nofs il-haddiema. Il-moviment mis-settur pubbliku ghal privat hu
ftit li xejn. M’hemm l-ebda motivazzjoni u ncentiva biex in-nies jibqghu
jitharrgu anke ta’ eta kbira biex jibqghu dejjem disponibbli ghax xoghol li
jinqala. La m’hemmx theddida why bother. Kieku nsibu soluzzjoni ta` din
il-problema, il-htiega ta` l-immigrazzjoni tkun bil-bosta anqas.

Nuqqas
ta’ Haddiema
Il-verita` izda hi, li llum u fis-snin li gejjin, li f’pajjizna
ghandna hafna jobs li l-Maltin mhux interessati li jaghmluhom aktar. Ghalhekk
ghandna setturi shah fejn mhux qed isibu nies bizzejjed: certu xoghol
fil-lukandi, fir-restaurants, fix-xoghol tat-toroq, fil-barrieri u
fil-kostruzzjoni, f’certi fabbriki, fl-ifran, fit-trasport, fil-hwienet,
fil-biedja u fis-sajd. Hemm xoghol iehor bhal ma huwa fil-qasam ta`
l-elettronika u f’certi oqsma teknici u specjalizzati, u f’oqsma ohra ta` lingwi
u servizzi godda f’oqsma relatati mal-leisure li ukoll m’ghandniex Maltin
disponibbli ghalihom. Din il-problema dejjem tikber. X’ser naghmlu? Innaqsu
r-rata ta` l-izvilupp? Noqoghdu minghajr certa servizzi? Nibqghu nghidu kif qal
xi hadd dan l-ahhar li ghandna problema ta` over-trading? Sa` llum kulhadd
jitfaghha din il-problema taht it-tapit.

L-Isfida
Ghandna imbaghad
il-problema kbira li ghax is-suq limitat, mela ghandna oqsma fejn il-hlas ta`
pagi ghola wisq u dan qed inaqqar il-kompetittivita` ta` Malta b’zewg modi:
il-hlas dejjem jghola u l-produttivita` dejjem niezla. Ghax m’hemmx sfida.

Jien nara hafna postijiet tax-xoghol. Qed tinkwitani bil-kbir li nisma’
kwazi kuljum l-istess diska: ma jridux jahdmu; dahhalt il-barranin, irrangajt
biex sibt gang minn Sqallija; r-ristorant hallejtu f’idejn koppja barranija, u
issa x-xoghol miexi. Mhux il-ligijiet izommu l-immigrazzjoni l’barra minn Malta,
izda l-hila, il-produttivita` u r-rieda tal-haddiema Maltin li
jahdmu.

Il-Problema
Pajjiz ma jaqdifx ‘il quddiem meta jaqa’ lura
fil-produttivita’. Hafna Maltin, fil-fatt, qed jibzghu mill-immigrazzjoni, ghax
qed jibzghu mill-kompetizzjoni. Din tghodd xorta wahda kemm ghas-sidien
tal-hwienet u ghas-self-employed, kif ukoll ghall-haddiema. Ir-risposta izda
mhix li nibzghu mill-barranin. Ir-risposta rridu naghtuha billi nsiru aktar
produttivi u nsiru aktar kompetittivi. Min ibezza` bil-kompetizzjoni, ikun biss
negattiv u ma jkunx verament qed jahseb fil-futur ta` pajjizna fejn
il-popolazzjoni trid tkattar aktar il-prosperita` meta diga ghandna problemi
kbar ta` djun nazzjonali u ta` tmermir tal-gid nazzjonali.

Illum nibza’
li kif jinfetah il-bieb ghall-barrani, hafna Maltin jaqalghuha. Mhux dawk li
hobzhom mahbuz, dawk li hemm il-kaxxa ta’ Malta taghmel tajjeb ghalihom, imma
dawk li dejjem bla garanzija, dawk li jiddependu fuq is-suq li ma jahfirha lil
hadd.

X’ser naghmlu?
Ser nibqghu nharsu? Irridu u ma rridux ser
ikollna nibdew nitkellmu bis-serjeta’ dwar l-immigrazzjoni f’qasam ta` politika
dwar ix-xoghol u l-entrapriza li taghmel s-sens ghall-pajjizna. L-Unjoni Ewropea
ghandha l-istess problemi. Qed jahsbu l-ewwel biex jizdied il-proporzjon ta’
zghazagh fil-kamp tax-xoghol billi jiddahhlu fl-Unjoni pajjizi bhal Polonja,
Bulgarija, r-Rumanija u ohrajn li ghandhom popolazzjoni bi proporzjon gholi ta’
zghazagh li lesti jfittxu x-xoghol band’ohra. Izda qed jahsbu wkoll
fl-immigrazzjoni. Fil-Germanja biss ser ikollhom bzonn 3.6 miljun haddiem iehor
fis-sena min issa sas sena 2050. Franza tkun trid 1.8 miljun immigrant fis-sena.
L-Amerika diga ghaddiet u ghadha ghaddejja minn din il-bidla.

Tfisser li
jekk ikollna politika intelligenti u miftehma dwar l-immigrazzjoni ser
jinvaduna? Jew ifisser li mmorru ahjar b’politika ragjonata. Li ma nifilhux zgur
hu li din il-kwistjoni issir ballum politiku iehor bejn iz-zewg partiti.
Il-poplu Malti ma jixraqlux aktar din l-attitudni. L-aghar zgur ikun jekk din
il-kwistjoni tissarraf fl-lingwagg b’doza qawwijja ta` razzizmu.

Pajjizna jrid jiffacja r-realta` b’logika u b’intelligenza. Illum qabel
ghada!

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).