Fabian Demicoli

Il-Kundizzjonijiet tax-Xoghol tal-Haddiema

Qed nibghatlek kopja tal-istqarrija li giet ipprezentata lil Partit Laburista mill-GRTU bhala kumment ghall-Abbozz ta’ Pjan dwar il-Kundizzjonijiet tax-xoghol tal-Haddiema Maltin u Ghawdxin bhala parti mill-pjan Laburista Bidu Gdid.

Id-Delegazzjoni tal-GRTU kienet immexxija minn Ms Sylvia Gauci, membru tal-Kunsill tal-GRTU u rapprezentanta tal-employers Maltin fuq l-European Economic & Social Committee fi Brussels. Id-delegazzjoni kienet tinkludi wkoll lil Ms Carmen Borg, id-direttorat generali tal-GRTU, lil Ms Grace Borg, membru tal-Kunsill tal-GRTU. U lil Ms Rosanne Galea.

Qed nibghatlek kopja tal-istqarrija li giet ipprezentata lil Partit Laburista mill-GRTU bhala kumment ghall-Abbozz ta’ Pjan dwar il-Kundizzjonijiet tax-xoghol tal-Haddiema Maltin u Ghawdxin bhala parti mill-pjan Laburista Bidu Gdid.

Id-Delegazzjoni tal-GRTU kienet immexxija minn Ms Sylvia Gauci, membru tal-Kunsill tal-GRTU u rapprezentanta tal-employers Maltin fuq l-European Economic & Social Committee fi Brussels. Id-delegazzjoni kienet tinkludi wkoll lil Ms Carmen Borg, id-direttorat generali tal-GRTU, lil Ms Grace Borg, membru tal-Kunsill tal-GRTU. U lil Ms Rosanne Galea.

Il-policy tal-GRTU dwar dan is-suggett giet imfassla skond l-esperjenza tal-GRTU u fl-isfond tal-membership tal-GRTU. Il-GRTU tirraprezenta 7,000 membru li bejniethom ghandhom 10, 000 negozju. Il-bicca l-kbira m’ghandhomx haddiema unionized. Il-GRTU tirraprezenta lil intrapriza zghira u medja fuq l-European Economic and Social Council fi Brussels, fuq l-MCESD, fuq il-Bord tal-Malta Enterprise, u fl-Employment Relations Board.

Il-GRTU tavvicina dan is-suggett bis-suq tax-xoghol bhala l-perm tal-argument. Il-GRTU trid suq tax-xoghol l-aktar flessibli bl-akbar availability ta’ persuni disponibbli biex jahdmu u bl-akbar facilita biex intraprizi zghar u medji jkunu jistghu jhaddmu in-nies bl-anqas xkiel. Il-GRTU taqbel mas-sistema Amerikana fejn intraprizi zghar m’ghandhomx l-istess xkiel fil-“fire and hire” li ghandha intraprizi kbar dan ghaliex intrapriza li ghandha qed tikber ikollha aktar “ups” and “downs” minn intrapriza kbira u stabilita.

L-istudju li l-GRTU inkarigat taghmel qabel tfassal Budget 2007 hargu dawn il-punti importanti:

· L-ekonomija Maltija kienet anqas miftuha fl-2005 milli fl-2002 u dan hu kawza tal-performance registrata fis-setturi ewlenin bhal industrija ghal esportazzjoni u t-turizmu. L-analazi tal-GDP turi:

· Value added tal-manifattura hu 28.03%

· Value Added tas-settur turistiku hu 46.05%

· Il-Value Added tal-esportazzjoni bhala persentagg tal-GDP waqa’ minn 15.38% fl-2002 ghall-12.33% fl-2005

· Il-valur mizjud ekonomiku tas-settur tas-servizzi ghall-esportazzjoni waqa’ minn 13.17% fl-2002 ghall-11.90% fl-2005

· Il-Valur mizjud tal-esportazzjoni kemm prodotti kif ukoll servizzi waqa’ minn 28.55% tal-GDP fl-2002 ghall-24.23 fl-2005.

Dan kollu jfisser li llum Malta tiddependi aktar fuq l-ekonomija lokali milli fuq is-swieq barranin u dan meta dhalna fl-Unjoni Ewropeja biex inkunu parti mis-Suq Enormi Ewropew u mhux niddependu fuq is-suq ckejken ta’ Malta.

L-istudju tal-GRTU wera wkoll li l-employment fil-manifattura waqa’ minn 30,942 fl-1995 ghal 24,492 fl-2005, telf ta’ 6,450 impjieg jew 20.84%.

Jekk niehdu s-settur tal-manifattura u s-settur tat-turizmu (hotels and restaurants) l-impjiegi naqsu minn 30.27% fit-total ta’ nies jahdmu fl-1995 ghall 24.04% tan-nies jahdmu fl-2005.

L-istudju tal-GRTU wkoll analizza dak li sar matul l-ahhar 10 snin fir-rigward tal-pagi u salarji u fir-rigward tal-operation surpluses li baqghalhom l-intraprizi Maltin.

Ma’ din l-parti ta’ l-analazi hareg li ghalkemm l-haddiema in generali hadu zidiet li jikkorrespondu mal-gholi tal-hajja, ghalkemm b’varjazzjoni settur wiehed minn iehor, in generali iz-zidiet li hadu l-haddiema ma koprewx il-valur mizjud li kull intrapriza kienet tistenna wara nfieq fuq il-haddiema.

L-istudju tal-Professur Falzon analizza l-valur mizjud ekonomiku settur b’settur u ghall-ekonomija kollha u minn dan hareg li;

· Iz-zidiet fil-pagi li l-haddiema hadu matul l-ahhar 10 snin koprew terz tal-valur mizjud ekonomiku li ggeneraw aktar
· Iz-zidiet li baqalhom is-sidien tal-intraprizi bhala operating surpluses koprew biss 50% taz-zidiet fil-prezzijiet matul dawn l-ahhar 10 snin. Is-sidien tal-intrapriza, f’ termini reali naqsulhom l-profitti u ma kellhomx f’idejhom is-surpluses mehtiega biex jinvestu u jaghmlu tajjeb ghaz-zidiet fil-pagi li kienu qed jaghtu lil haddiema taghhom.

Din ix-xena tas-suq tax-xoghol li l-GRTU ilha taccena fuqha fl-MCESD izda issib persistentament l-oppozizzjoni tar-rapprezentanti tal-haddiema ghaliha. Il-GRTU mhiex tghid li l-haddiema qed jithallsu zzejjed. Il-GRTU qed tghid li jrid ikun hemm aktar incentivi lis-sidien tal-intraprizi biex ghal kull lira zejda huma jiehdu lura minghand il-haddiem l-ekwivalenti f’zieda fil-valur mizjud u li dan ikun jirrifletti wkoll fiz-zidiet fl-operating profits tan-negozji. Ma jistax ikun il-GRTU ssostni li s-sidien tal-intraprizi permezz tal-GRTU jipprezentaw din il-karba sostnuta mill-fatti fuq cifri tal-istess NSO u l-Partiti Politici fil-pjanijiet taghhom jibqghu ma jindirizzawhiex.

Li sfortunatament haddiehor ma jifhimx f’dak li nghidu ahna hu dan:

· Tajjeb li nzidu aktar fil-kundizzjonijiet statutorji tal-haddiema u tajjeb wkoll li nzidu il-pagi b’mod konsistenti. Zgur, li mhux ser tkun l-GRTU li toggezjona ghall dan ghaliex l-bicca l-kbira tal-imsiehba tal-GRTU barra li huma employers, huma wkoll imexxu negozji li jridu mill-konsumatur Malti u hu importanti ghalhekk li l-haddiema jkollhom aktar flus x’jonqfu
· Izda l-GRTU ssostnew persistentament li z-zidiet jridu jirriflettu zidiet li kull settur jirregistra fil-valur mizjud u mhux sempliciment jirrifletti z-zidiet fil-prezzijiet.

Il-GRTU ghalhekk lesta biex tippartecipa f’kull diskussjoni li twassal biex il-problemi fis-suq tax-xoghol ta’ pajjizna jkunu ndirizzati bis-serjeta lil hinn mill- fsied li l-partiti politici huma obligati li jesprimu lejn il-massa l-kbira tal-votanti li huma haddiema bil-paga jew salarju.

Il-GRTU tilqa d-dokument tal-Partit Laburista bhala pass fid-direzzjoni t-tajba, izda temmen li dwar din l-analizi l-pjan irid ikun ukoll car u jindirizza soluzzjonijiet. Fil-parti kbira tieghu dan hu abbozz ta’ pjan li jindika linji li dwarhom il-GRTU taqbel u ohrajn li dwarhom ghad trid issir aktar diskussjoni.

· Naqblu, per ezempju mal-miri tal-pjan fuq medda taz-zmien qasir. Maghhom nixtiequ inzidu wkoll li jinghataw incentivi fiskali biex l-intraprizi z-zghar jkunu assistiti jhaddmu aktar nies maghhom ghax kif inhuma issa l-kundizzjonijiet il-lavur Malti mhux protett u hafna ntraprizi tradizzjonali Maltin qed ibatu. Dwar dan il-GRTU fasslet diga progett li s’issa baqa’ jkun injorat mill-gvern.

Il-GRTU trid wkoll incentivi u mezzi konkreti biex l-intraprizi l-kbar u l-Gvern stess ikunu mhajjra jiehdu “back-office work” fil-lokalitajiet taghna biex b’hekk jissahhu l-istrutturi kummercjali fil-komunita u niffacilitaw l-impjieg ta’ nies, l-aktar nisa, li ma jaffordjawx jehlu hin u zgombru biex jittraviljaw ghax-xoghol, l-aktar jekk jahdmu hinijiet imnaqqsa jew “flexi”.

· Naqblu wkoll mal-miri fuq medda twila taz-zmien. Inzidu hawn ukoll, li ghandu jkun mira fit-tul li jkun inkoraggut is-sid ta negozju zghir f’oqsma differenti, billi l-Gvern jkun dispost li xoghol li jista’ jkun “farmed out” b’inqas infieq ghas-settur pubbliku jsir, u jinghataw incentivi biex inprendituri zghar jkollhom l-facilita’ ta tahrig u access ghall-finanzjament biex huma wkoll jfendu ghal rashom b’success.

Il-GRTU temmen li l-ispirtu tal-intrapriza hu karatteristiku importanti tal-Maltin u ghandu jkun ghan tal-Partiti Politici li jaghmlu lil Malta aktar “enterprise driven” u lil Maltin aktar inprenditarjali biex l-individwu jkollu l-ghazla vokazzjonali vera ta’ jekk jsirx haddiem tal-paga jew inprenditur.

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).