Fabian Demicoli

Il-Gwerra l-kbira li d-dinja qed titlef

Barcellona 2002
Il-Gimgha saret laqgha internazzjonali
importanti hafna fejn xjentisti, ricerkaturi u attivisti iltaqghu f’Barcellona,
Spanja fl-International AIDS Conference. Fl-20 sena li din il-marda giet
rikonoxxuta diga mietu 20 miljun ruh. Il-Conferences fuq l-AIDS huma fil-fatt
Kunsill tal-Gwerra iktar milli laqghat xjentifici. Din ta` Barcellona kienet
l-14 il-Kunsill ta` Gwerra dwar din il-marda qerrieda.

 


Dinja
Mifnija
Aktar minn 40 miljun ruh huma infettati bl-HIV, il-virus tal-marda
qerrieda AIDS. Kif ghidt, aktar minn 20 miljun, diga mietu. Ma 3 miljun ruh ser
imutu fit-12 il-xahar li gejjin. Dan ifisser li 9,000 ruh, mewta kulljum – tlett
darbie aktar milli mietu fl-attak fuq il-World Trade Centre f’Settembru li
ghadda. Kull jum li jghaddi, 15, 000 ruh ohra qed ikunu infettati. Jekk mhu ser
isir xejn bis-serjeta`, dawn kollha jmutu wkoll. L-AIDS hi marda li tahsad
lin-nies fl-aqwa ta` hajjithom aktar milli fl-ahhar
tax-xjuhija.

Il-bniedem malajr iwiegeb ghall-imwiet u l-hruxija ikkawzati
mill-qerda u l-kefrija tal-bnedmin. Hekk gara wara l-hruxija li rajna
fl-ex-jugoslavia u wara l-imwiet tat-Twin Towers. Izda meta l-imwiet ikunu
ikkawzati minn natura ir-reazzjoni tkun kawta u tiehu fit-tul. Min jemmen li
l-bnedmin kollha huma mahluqa indaqs, ghandu wkoll jara lil-bnedmin kollha wkoll
ghandu dritt li jghixu u kull mewt li tista` tigi evitata ghandha tkun evitata.
L-AIDS qed toqtol tant nies u l-fatti li l-figuri dejjem jikbru, jidher bic-car
li azzjoni serja biex tintgheleb din il-marda kiefra ghanha ma
ttiehditx.

Lill-Fqar tad-Dinja
L-AIDS toqtol l-aktar fil-pajjizi
l-aktar fqar tad-dinja. Il-Gvernijiet tal-pajjizi l-fqar bilfors li jridu
jghamlu hafna u hafna aktar biex jeqirdu dan il-mingell kiefer tal-mewt
f’pajjizhom. Dinn il-qerda ma tintghelibx billi dawn il-pajjixi jitkarrbu biss
ghal aktar ghajnuna minghand is-sinjuri. L-ghajnuna tiswa, izdal-isforz il-kbir
irid isir minnnhom. Il-pajjizi sinjuri jridu bilfors jizguraw li l-medicini
jaslu lil dawn il-pajjixi bil-prezzijiet li jistghu jaffordjawhom. Pero` mhux
kwistjoni biss ta` medicina. Kieku fil-pajjixi li l-aktar li jaffordjaw
medicini, l-AIDS inqerdet. Fil-verita` anke f’dawn il-pajjizi l-qerda qed
tizdied.

L-Ghar
L-aktar pajjizi infettati llum huma fl-Afrika. F’certi
pajjizi sa 30% tal-popolazzjoni hi nfettata, f’x’uhud minnhom anzi lahqet l-40%
ta` l-adulti u r-rata dejjem qed tizdied. Biza bhal din li baqa` nies fid-dinja
sinjura tal-punent li mhux qed ihabblu rashom, anzi qishom qatghu mill-Afrika.
Pero` l-problema hi enormi wkoll fic-Cina, fl-India, fl-Indonisja u fir-Russja.
X’ser jaghmlu dawn il-pajjizi sinjuri, jaqtghu jieshom wkoll minnn dawn
il-pajjizi? Qiesu jistghu ma jezistux aktar.

Fil-Fond
Fost
il-pajjizi mgarrba bil-kbir hemm dawk bl-akbar popolazzjoni fid-dinja. Fl-India
biss qisu li hemm 4 miljuni infettati. Fic-Cina hemm aktar. Fl-Indonesja
l-prostituzzjoni hi l-karru ta` l-infezzjoni. Fir-Russja it-titqib tad-droga.
Fir-Russja jikkalkulaw li hemm 5 miljuni infettati u 4 miljuni minnhom ghandhom
l-AIDS. X’uhud minnn dawn il-pajjizi bi tragedja ta` dan il-qies ghadhom lanqas
stenbhu ghall-problema enormi li ghandhom u ghat-theddida li qed joffru
lid-dinja. Ma jistghux jiggildulha b’determinazzjoni jekk lanqas biss ghadhom
ammettew l-kobor tal-ghadu li ghandhom f’nofshom. Din hi wkoll problema
mondjali. Ghad hawn wisq pajjizi li qishom jibzghu jammettu li ghandhom problemi
u li l-marda qed tirkbilhom proporzjon dejjem ghola tal-proporzjon
taghhom.

Fond Mondjali
Dan l-ahhar inholoq Fond Mondjali bil-ghan li
din il-marda tkun kumbattuta ahjar. Ghal darb’ohra dan il-Fond jiddependi
l-aktar mill-Amerika li hi l-akbar kontributur. Il-USA thallas bhala proporzjon
dak li hu dovut minnhom skond il-proporzjoni ta` rikkezza li ghandha b’paragun
mal-pajjizi l-ohra imbaghad isegwi l-linja tal-Amerika. Jigifieri jekk l-Amerika
toghlli l-proporzjon tal-GDP li titfa fil-fond l-ohrajn jghollu taghhom wkoll.
Zgur li biex tintrebah din il-gwerra huma bzonn ta` fondi kbar
immens.

Infieq
L-importanti izda li l-infieq isir sewwa. Din hi
problema kbira tal-fondi kollha immirata biex isolvu l-problemi li qed tiffacja
l-umanita` fil-bidu tat-tielet millenju. Iridi isir hafna u hafna infieq
bil-ghaqal specjalment fost it-tfajliet fil-pajjizi l-aktar milquta biex ikun
hemm edukazzjoni, l-aktar ekukazzjoni sesswali hafna akbar milli jezisti illum.
Irid isir hafna u hafna infieq aktar u b’hafna efficjenza fuq l-istrutturi
tas-sahha b’aktar bini ta` klinici, apparat ghat-tobba u l-holqien ta` strutturi
biex jitwasslu l-medicini. Irid isir aktar infieq fuq kollox biex tinstab
is-soluzzjoni ta` vaccin effettiv. Il-pajjizi l-foqra fuq kollox iridu jaghmlu
bhal ma ghamel il-Brazil. Dan il-pajjiz qabez il-kartelli mondjali tal-medicini
u beda jixtri medicini b’irhis minn fejn beda jsib. Ma baqghax marbut mal-hafna
patients li kien qed izomm il-prezz tal-medicini m’ghola s-smewwiet. Dan waqt li
n-neies kienu qed imutu ghax ma kienux jaffordjawhom. Il-Brazil ta ezempju
lill-kapitalisti li jiddominaw il-medicini li l-hajja tigi
l-ewwel.

Gwerra
Fid-dinja nisimghu b’hafna gwerrer. Isir hafna storbju
fuq spluzjoni l’hawn u spluzjoni l’hemm. Wara t-tragedja tat-Twin Towers
l-Amerika nefqet il-biljuni bla kontrol biex fethet gwerra lit-terrorizmu.
Il-mingel tat-terrorizmu hu kiefer u qerried. Izda hdejn il-mingel tal-AIDS mhu
xejn. Id-dinja ghad baqghala flagelli kbar ohra li jeqirdu l-miljuni bhal
taberculosis u l-malaria. Izda l-qerda l-kbira hi l-AIDS. Aktar minn nofs l-10,
000 miljun dollaru li kull sena jidhlu fil-Fond Mondjali jmorru fil-gwerra
kontra l-AIDS. Xorta wahda l-gwerra m’hiex tintrebah. 3 miljuni qed imutu
fis-sena. Il-flus li qed jintefqu mhux bizzejjed ghax din il-figura flok li
tonqos qed tizdied. Id-dinja taffordja twarrab aktar flus biex din il-gwerra
tintrebah. Iz-zmien hu kontrina. Din hi gwerra li n-nies tad-dinja jridu jirbhu
aktar milli l-gvernijiet. Ta` fuq dejjem jehilsuha. L-istess is-sinjur. Huma
l-fqar tad-dinja , dawk li jridu minn haddiehor li jlaqtuha l-aktar. Izda marda
li ssir pesta jekk ma tintrebahx tirbah hi, fuq kullhadd. Ghalhekk
l-urgenza.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).