Fabian Demicoli

Ewropa si Ewropa no


ProtezzjoniFl-Unjoni Ewropea ftit jezistu ligijiet li
jipprotegu lis-self employed. Pero’ t-tendeza llum hi li l-Kummissjoni Ewropea u
l-gvernijiet tal-pajjizi msiehba jiehdu bis-serjeta’ t-twettieq ta’ programmi li
jagevolaw lis-self employed u lin-negozji z-zghar. Bhal ma gara f’Malta f’dawn
l-ahhar snin, kulhadd dahhal f’halqu l-kelma SME – Small and Medium Enterprises
– u SME tiela u SME niezla. Izda hafna paroli u fatti baqa’ ma sar kwazi xejn.
Bhal f’Malta. Paroli tal-Ministri kkoncernati u tal-istituzzjonijiet imhallsa bi
flus pubblici, izda fatti ftit li xejn.


 



Issa l-folja donna li qed
tinbidel u l-intraprizi zghar u self employed ewropej saru aktar mportanti.
Il-Prim Ministri tal-Ewropa maghquda f’Lisbona f’Gunju tas-sena 2000 halfu li
jtellghu lill-UE u l-pajjizi membri taghha fil-quccata tal-lista tar-regjuni
bl-aktar rata ta’ zvilupp mghaggel fid-dinja. Il-Prim Ministri identifikaw numru
ta’ azzjonijiet li riedu jiehdu biex jaslu ghal dan il-ghan. S’intendi biex
jiddentifikaw l-ghodod li jridu jhaddmu biex jilhqu l-ghan taghhom bilfors li
riedu jharsu lejn l-USA. L-Amerika hi l-pilastru ewlieni tal-ekonomiji imhaddma
fuq il-principji tas-suq hieles.

Principji Ekonomici
Il-Prim Ministru
taghna, Dr. Eddie Fenech Adami, jhobb jirrepeti ghall-widnejn tal-Maltin li
fl-ekonomija jifhmu ftit li xejn, t-teoriji tieghu ta’ “social market economy”.
Din m’hi teorija ekonomika xejn: din hi slogan politiku u xejn aktar. Il-verita’
hi li l-principji tal-ekonomija huma dawk li huma u bazikament huma dawk li
elenka l-fundatur tal-kitba ekonomika l-illustri Adam Smith: is-suq isuq; fejn
m’hemmx domandi ghall-prodott u ghas-servizz m’hemmx xoghol; l-incentiva tas-suq
tigbed l-investiment; il-prezz jinzamm aktar m’hemm kompetizzjoni; ineficjenza
fl-uzu ta’ kapitali, art u nies tax-xoghol ixekkel l-izvilupp ekonomiku; kull
restrizzjoni lid-domanda tohloq inficjenza fl-uzu tar-rizorsi ekonomici. Is-suq
hieles johloq il-gid li minnu jgawdi kulhadd.

L-operaturi socjali fasslu
diversi skemi biex mill-gid nazzjonali jitwarrab bizzejjed biex ma jbaghti hadd.
L-ekonomija tohloq il-gid anqas ma tixxekkel. L-operaturi socjali jkollhom aktar
xi jqassmu u jferxu aktar ma jinholoq gid. Bl-iskuza tas-social market economy
sar hafna indhil zejjed li xekkel u fixkel biex fl-ahhar spiccajna f’hafna
deficits u b’fondi tal-penzjonijiet fallutti u settur pubbliku mifqugh
bl-ineficenza. Kif gara f’pajjizna. Sfortunatament li gara matul is-snin f’hafna
pajjizi, l-aktar f’dawk ewropej, hu li hafna skemi socjali ghabbew wisq fuq
l-efficjenza u l-hila tal-pajjizi li joholqu aktar gid. Dan bil-konsegwenza li
l-qaghad tela’ f’livelli gholja u baqa’ hekk qiesu ma jistax jinzel. Nholoq
il-fenomenu tal-immigrazzjoni tal-massa lejn il-pajjizi Ewropej u r-regjun
ekonomiku Ewropew waqa’ lura fil-kompetizzjoni ma’ regjuni ohra l-aktar mal-Asja
u mal-USA u l-Kanada.

Ristruttura
Issa l-Unjoni Ewropea qed tipprova
tinqala’ billi tirrikonoxxi li l-entrepreneur z-zghir biex flok tfixklu, tghinu
jikber u jkabbar lil kulhadd mieghu. Issa l-Ewropej qed jirristrutturaw
il-policies taghhom biex liz-zghar ituhom spinta. Izda bi Brussels issir
rapidament l-akbar burokrazija fid-dinja hekk kif waqghet l-burokrazija
tal-Unjoni Sovjetika, l-Ewropa Maghquda qed issibha ferm bi tqila biex thaddem
skemi li jitfasslu minn burokratici li ftit li xejn jafu kif jahdmu n-negozji
z-zghar. Liz-zghazagh Maltin li jintbaghtu fil-kuleggi ewropej, l-aktar fi
Brussels, biex jistudjaw l-istrutturi ewropej, dawn l-iskemi jimpressjonawhom.
F’Malta illum ghandna numru gmielu minn dawn iz-zghazagh. Zghazagh bravi u li
jafu l-ligijiet, d-direttivi u l-iskemi li tghallmu sewwa dwarhom fl-iskola ta’
Brussels. Hawn numru gmielu ta’ dawn il-gradwati zghazagh kapitanati minn Dr.
Simon Busuttil tal-MIC u min Dr. Saviour Falzon tal-EU Directorate. Zghazagh li
qed jersqu lejn il-kwistjoni kollha ewropeja b’entuzjazmu u b’knowledge
superjuri ghal dak li jippossjedu hafna minn dawk attivi fil-politika u
fil-media li jitkellmu fuq l-Ewropa b’tgharif ta’ natura generali biss u hafna
drabi mghobbi wkoll b’hafna pregudizzju.

Burokratici
Meta l-kelliema
ghall-Unjoni Ewropea jirrepetu l-hin kollu x’hemm miktub biss minghajr ma jghidu
jekk fil-prattika dak li hemm miktub isirx, jitilfu mill-kredibilita’. Ghax
fil-verita’ kemm minn dawn l-iskemi u mill-biljuni kbar ta’ Euros li huma
ivvutati ghalihom mill-Kummissjoni Ewropea qed jirnexxu u kemm fil-verita’
l-ekonomiji Ewropej qed igawdu minnhom? Il-burokratici Ewropej li s’issa iltqajt
maghhom u hafna miz-zghazagh specjalisti taghhom jimpressjonawni l-aktar
bl-abilita’ taghhom li jahsbu li ghax fassluha mela l-skema ser tahdem.
Il-burokratici Ewropej mhux differenti mill-burokratici ohra fid-dinja kollha.
Malta ghandha hafna minnhom u dejjem jizdiedu. Ifasslu wahedhom, jiddeciedu,
jonfqu l-flus tat-tax payers, jaghmlu hafna projections u weghdi. Wara certu
zmien jintesa kollox. U meta jidfnu l-iskema li snin qabel tkun thabbret b’hafna
daqq ta’ trombi, hadd ma jipprezenta l-kont ta’ tberbieq. Ghax il-flus li jkunu
nhlew ikunu tat-tax payer, hadd ma jbghati l-konsegwenzi tal-falliment. L-ebda
konsulent li jkun dahhal il-belli liri ma jkun akkuzat li neffaq il-flus
fix-xejn. Xejn. L-Ewropa llum mimlija b’dawn l-istejjer. F’laqghat barra minn
Malta niltaqa’ mar-rapprezentanti tan-negozji z-zghar ta’ pajjizi ohra u nixba
nisma’ stejjer ta’ hela, ineficjenza u holm dwar skemi li jithabbru b’tant
storbju.

L-intraprizi z-zghar
Fil-pajjizi tal-Ewropa wara snin
jitkellmu dwar l-SME’s issa qed jghatu aktar importanza liz-zghar, lil dawk li
jghidulhom micro enterprises. Dawn huma n-negozji mahluqa u mhaddma mis-self
employed. Illum il-gvernijiet ewropej jirbhu l-punti f’ghajnejn il-kbarat ta’
Brussels aktar ma joholqu u jhaddmu skemi li jagevolaw lis-self employed. Anke
l-pajjizi applikanti jridu juru li z-zghar qed jagevolawhom. Anke Malta dahhlet
f’din il-loghba. Kieku tikkalkula biss fuq dak li hemm imfassal tista’ tghid li
s-self employed fl-ewropa maghquda qieghed fuq wicc l-idejn. Fl-Amerika hekk sar
bil-fatti u r-rizultat kien tajjeb hafna. Fl-Amerika liz-zghar agevolwahom
bl-aktar mod effettiv. Lil dawk li ma jhaddmux aktar minn 50 ruh prattikament
hallewhom hielsa. La jbamblulhom hafna burokrazija u lanqas jsallbuhom b’hafna
taxxi. Hafna regolamentazzjoni li jimponu fuq kumpaniji u intraprizi ikbar,
ghaz-zghar ma jghoddux. Ir-responsabbilita’ hi tal-imprenditur iz-zghir u li
jaqla’ effettivament ghalih. L-amministrazzjoni tipprovdi skemi ta’ assistenza u
ghajnuna finanzjarja u l-banek huma obligati li jghinu liz-zghar. L-enfazi izda
hi li l-inzjattiva privata ma ixxekkiliex u thalliha timxi u
tikber.

Is-self employed f’pajjizna
Fl-Ewropa maghquda issa wkoll qed
jinbidlu l-attitudni u jitfasslu skemi aktar attrajenti. Qed ikun inkoraggut
it-tnehhija tal-burokrazija zejda u l-pizijiet ta’ taxxi. Ic-Charter Ewropew
tan-Negozji z-Zghar qed isir sforz kbir biex ikun implimentat. Biss s’issa aktar
paroli milli fatti. Meta nisma’ l-burokratici Ewropej kollha jitkellmu l-istess:
kollox ward u zahar, progetti sbieh u hafna successi. Meta nitkellmu
mat-Taljani, l-aktar mal-Isqallin, mal-Griegi, ma’ l-Ispanjoli u mal-Portugizi,
jghidulna li l-bicca l-kbira nett tal-intraprizi z-zghar m’ghandhom l-ebda ideja
ta’ dawn l-iskemi. Min izur Sqallija, spiss, u fuq numru ta’ snin, jaf li ghal
kemm Sqallija ilha fl-Unjoni Ewropea sal-1957, Sqallija prattikament dejjem li
kienet baqghet. L-iskemi Ewropej bil-kemm resqu lejhom. L-istess il-Griegi u
l-istess il-Portugizi. Mhux bilfors tort li l-iskemi mhux tajbin. Jista’ jkun li
l-gvernijiet mhux armati biz-zejjed biex ihaddmuhom. Ma nafx. Li naf hu li
jithaddmu l-aghar ghall-intraprizi bhal Griegi, l-Portugizi u l-Isqallin milli
bhal Germanizi, Danizi u Zvedizi. Meta nitkellem mal-leaders tal-intrapriza
z-zghira Svediza ingib ghajneja wara widneja bl-istejjer ta’ burokrazija zejda,
hela ta’ flus u pizijiet fuq z-zghar li jifnuhom, li jibdew jghiduli. Jigifieri
ma nghaglux naqbdu u niggudikaw li la hemm skemi mela kollox
orrajt.

Ghaliex qed nghid dan? Ghax f’Malta dalwaqt tibda x-xalata ta’
stejjer u paroli ta’ kemm imorru tajjeb is-self employed f’Malta fl-Unjoni
Ewropea. Jien ma ndoqx id-diska ta’ kemm ser imorru hazin, din id-diska jdoqqha
haddiehor. Pero’ ma ninxtarax malajr bil-kliem fierah. Allura l-Ewropa ma
toffriex opportunitajiet godda? Zgur li toffri. Jekk iz-zghazagh bravi esperti
tal-Unjoni Ewropea li ghandna f’Malta issa jsarfu l-gherf taghhom b’entuzjazmu
biex is-self employed u n-negozji z-zghar Maltin igawdu minn dawn l-iskemi jien
nahseb li mmorru ahjar mill-Isqallin u l-Griegi. Jien nemmen ukoll li l-Maltin
li dejjem kienu maghluqa f’dawn il-gzejjer zghar ikollhom hafna opportunitajiet
godda f’suq kbir Ewropew. Hemm opportunitajiet godda ta’ tahrig ghal min jaf u
jsib fondi biex jgholli l-livell tal-produttivita’ u l-kwalita’ tal-prodott jew
servizz tieghu fuq is-suq lokali. Ghal avventurier hemm wkoll opportunitajiet
enormi ta’ investiment fil-pajjizi l-godda Ewropej: Slovenja, Slovakja,
Repubblika Ceka, Bulgarija, Rumanija. Dan jekk jaghrfu jahtfuhom bhal ma hatfu
ta’ qabilna l-opportunitajiet li tawna l-Inglizi fil-Kanada u fl-Awstralja.

Istituzzjonijiet Maltin
Pero’ ma jien konvint xejn li hekk ser jigri.
J’alla l-gherf tal-gradwati minn Brussels jintuza biex il-posittiv johrog
fil-prattika. L-esperjenza tal-MDC, tal-METCO u f’dawn l-ahhar ftit snin,
tal-ETC u tal-IPSE, uritna li l-burokratici Maltin, bhal dawk Ewropej, bravi
biex ifasslu, jitkellmu u jithallsu, izda x’hin jigi ghar-rizultat ftit li xejn.
Il-ftit rizultat nonfhuh u nzejnuh b’xalata ta’ frazijiet sbieh. Rapporti
glorjuzi u prezentazzjoni f’konferenzi f’Malta u barra li jimpressjonaw lil min
ma jifhimx, l-aktar lill-burokratici u politici ohra. Izda fir-realta’ ftit li
xejn. Min irid ikun jaf kemm huma effettivi l-MDC u l-IPSE jigi ghal-laqghat li
jkolli jien kontinwament mal-proprjetarji tal-intraprizi Maltin u jkun jaf. Issa
l-Prof. Josef Bonnici u ta’ madwaru iddeciedew li l-burokrazija tal-MDC,
tal-IPSE u tal-METCO jaghmluha burokrazija wahda. Fil-kumplament tal-Ewropa
mixjin lejn id-distinzjoni bejn is-self employed u z-zghar nett u l-kumplament
biex mhux jitfghu lil kulhadd f'keffa wahda.

Ewropa Si, Ewropa
No
Ahna hawn Malta mixjin bil-maqlub. Qiesu Ministru wiehed miexi lejn
l-Ewropa u l-iehor ghazel triq ohra. Ghax il-poplu Malti veru li mhawwad bejn
Ewropa Si u Ewropa No. Izda jidher li din tghodd ukoll ghall-burokratici Maltin.
Min ifassal skond l-Unjoni Ewropea b’fedelta u zeghlu basta jikkopja, u min
ghaddej skond kif ifettillu hu u dak li jghidulu l-ahhar konsultenti. Ghalhekk
nghid mhux il-pajjiz biss, izda anke l-istess gvern: ewropa si u ewropa no.

Is-self employed u s-sidien tan-negozji z-zghar zgur li mhawdin wahda
sew. Ghalihom ukoll Ewropa si u Ewropa no. Pero’ nahseb li dejjem aktar
no.

 

What we can do for you

INFORMATION POINT

BUSINESS SERVICES

MEMBERSHIP BENEFITS

LOCAL ISSUES & LEGISLATION

B2B NETWORKING EVENTS

LEGAL ADVICE

FUNDING ASSISTANCE

COURSES

BECOME A MEMBER

The Malta Chamber of SMEs represents over 7,000 members from over 90 different sectors which in their majority are either small or medium sized companies, and such issues like the one we're experiencing right now, it's important to be united. Malta Chamber of SMEs offers a number of different services tailored to its members' individual requirements' and necessities. These range from general services offered to all members to more individual & bespoke services catered for specific requirements.

A membership with Malta Chamber of SMEs will guarantee that you are constantly updated and informed with different opportunities which will directly benefit your business and help you grow. It also entails you to a number of services which in their majority are free of charge and offered exclusively to its members (in their majority all free of charge).